Pomiary

Używamy do tego celu poziomych i pionowych odcinków przecinających się
wzajemnie symetrycznie w punkcie o współrzędnych będących wartościami liczbowymi pojedynczego
pomiaru. Można to zawsze osiągnąć
dobierając odpowiednie wielokrotności (podwielokrotności) jednostek układu SI.
Wykresy
Wykresy są jednym z najbardziej efektywnych sposobów przedstawiania wyników pomiarów.
Umożliwiają one znacznie szybszą percepcję wyników niż tabele, szybkie wykrywanie
tendencji występujących w wynikach długich serii pomiarowych oraz łatwe porównywanie
badanych przez nas zależności z zależnościami teoretycznymi. trzydecybelowe, współczynnik prostokątności
filtra definiowany jako stosunek pasma trzydecybelowego do pasma
dwudziestodecybelowego, dobroć filtra).
Rys. dla
zakresu 1 mogą to być częstotliwości: 1; 3; 6; 8; 8.5; 8.7; 8.9; 9; 9.1; 9.2; 9.5; 9.8; 9.9; 10;
- podczas wyznaczania charakterystyki przesuwności skutecznej B f ( f ) 2 = filtru należy
uważnie obserwować tendencje zmian wartości kąta przesunięcia fazowego w celu
poprawnego określenia wartości przesunięcia fazowego dla kątów większych od 360°,
- zarówno filtr badany jak i tłumik wzorcowy włączone są w układach pomiarowych
asymetrycznie, co wymaga wykorzystania właściwych gniazd wejściowych i
- włączyć generator wobulowany i poziomoskop (nagrzewać około 15 min.),
- zapoznać się z instrukcją obsługi generatora wobulowanego i poziomoskopu ,
- zestawić układ pomiarowy według rysunku 5.3.5,
- wykalibrować generator i poziomoskop,
- nastawić wartości impedancji wyjściowej generatora i impedancji wejściowej
poziomoskopu równe impedancji falowej badanego filtru,
- wybrać wygodną dla przeprowadzenia pomiaru wartość poziomu u1 p sygnału generatora
(np. Parametry te dla kilku standardowych sygnałów zestawiono w tabeli 3.1.
3.1. Przełącznik zakresów. Możemy tak
uczynić jedynie wówczas, gdy przedstawiona zależność ma znaczenie formalne, a nie fizyczne
(np. Schemat układu do wyznaczania miejsca przerwy metodą mostkową Gotta. Każda kolumna (lub wiersz) w tabeli
powinny być oznaczone symbolem wielkości, której wartości one zawierają, symbolem jednostki,
w której te wartości są podawane oraz numerem porządkowym. dB
Ponieważ kompozycja rozkładu normalnego i jednostajnego ma rozkład zbliżony do
normalnego, więc do obliczenia niepewności rozszerzonej wyniku można przyjąć współczynnik
rozszerzenia = 3 p k , czyli U = 3u ≅ 0.37 dB .
Wynik końcowy, z uwzględnieniem niepewności rozszerzonej, wynosi
W przedstawionym układzie pomiarowym wskazania przyrządów wyniosły:
niepewność pomiaru prądów wynosiła ± 0.5%, a niepewność pomiaru napięć ± 0.1%, wy37
znaczyć odległość x l miejsca uszkodzenia od miejsca pomiaru oraz graniczną niepewność
Bezwzględny poziom napięcia u p wyznaczono mierząc za pomocą szerokopasmowego woltomierza
wartość skuteczną U napięcia. Jednostki, w których
podawane są wyniki pomiarów, powinny być tak dobierane, aby liczby, które wartości tych
wyników reprezentują, zawierały się w przedziale od 0,001 do 1000. Dekadowe przełączniki równoważenia mostka.
4. metodą pomiarową, wpływem temperatury, wilgotności,
pola magnetycznego itp. Na drugim końcu można
jedynie dokonywać połączeń pomocniczych pomiędzy żyłami kabla. w [18] i [22],
a błędów granicznych dla różnych metod pomiarowych w [26].
Analogicznie jak w przypadku niepewności, można wyróżnić dwie składowe błędu pomiaru
składową przypadkową, wynikającą z nieprzewidywalnych (stochastycznych) czasowych i
przestrzennych zmian wielkości wpływających (oddziaływań przypadkowych);
składową systematyczną, wynikającą z rozpoznanego działania wielkości wpływających na
wynik pomiaru (oddziaływań systematycznych). W trakcie tego pomiaru należy zwrócić uwagę na konieczność zmiany
podzakresu częstotliwości (0.3÷5 kHz) oraz impedancji wyjściowej odpowiedniej dla
nowego podzakresu.
- wyniki zestawić zgodnie z tabelą 5.1.1, dla każdego pomiaru obliczając błąd względny
danego generatora, które wynoszą odpowiednio:
dla zakresu 1 f (4÷620 kHz) (0.5%wn 50Hz) 1 δ ≤ ±
dla zakresu 2 f (0.3÷5 kHz) (0.3%wn 20Hz) 2 δ ≤ ±
Uwaga: Należy uwzględnić fakt, że tolerancje częstotliwości generatorów podawane
są w postaci dwuskładnikowej. Przetwarzanie A/C i C/A.
Zastosowania FFT w procedurach pomiarowych.
Literatura: [1], [3], [9], [12], [13], [20], [23], [25], [27], [28]
Instrukcja wykonania ćwiczenia
Ad. O nieznanej
wartości ox mówi się, że jest określona z dokładnością do przedziału niepewności.
Przedział niepewności wyniku pomiaru nie jest określony jednoznacznie, gdyż każdy
przedział obejmujący przedział uznany już za przedział niepewności jest także przedziałem
niepewności. Algorytm równoważenia
mostka Gotta jest analogiczny jak dla mostka Wiena, który opisany jest np. Przykłady oznaczania na wykresach niepewności (błędów) w poszczególnych punktach
pomiarowych
W przeważającej większości przypadków nie wolno łączyć poszczególnych punktów pomiarowych
naniesionych na wykres sporządzanej zależności krzywą łamaną. Przedział niepewności X (ˆx) staje się przedziałem
losowym (jego granice są zmiennymi losowymi). 5.1.3. w pobliżu początku układu
współrzędnych.
Najwygodniejsze jest stosowanie podziałek, w których działka podstawowa, np. CCITT).
Tłumienność A lub wzmocność W jest wielkością charakteryzującą zdolność toru transmisyjnego
do zmniejszania lub zwiększania mocy sygnału przechodzącego przez ten tor. Ustawić oba potencjometry D i Q w położeniu środkowym.
64
5. Z metoda tą łączy się pojęcie
źródła odniesienia, tzw. Na zakresach 2÷7 (od 0,1 pF do 11,1 μF) błąd graniczny pomiaru
pojemności wynosi ±(0,1% wartości odczytanej + 1d), gdzie d oznacza najmniej znaczącą
cyfrę na pokrętłach równoważenia mostka dla danego zakresu.
Widok płyty czołowej mostka z elementami regulacyjnymi przedstawiono na rysunku
1. Spośród bardzo wielu rodzajów sygnałów, które
mogą występować w obiektach pomiaru, najczęściej mierzone są sygnały zdeterminowane,
okresowe, dla których zdefiniowano szereg parametrów (wartości, współczynników)
charakteryzujących zarówno same sygnały, jak i obiekty, które je generują [1], [3], [13], [20],
[23], [25]. Wartość napięcia zasilania oraz
czułość wskaźnika równowagi należy tak dobrać, aby dochodzenie do stanu równowagi
mostka wymagało użycia co najmniej trzech stopni każdej z dekad R1 i R2. Wybór
jednostek wielkości metrologicznych, które reprezentują poszczególne osie wykresu, powinien
być tak dokonany, aby ich wartości wyrażały się liczbami od 0,001 do 1000. Jeśli
funkcja f(t) spełnia warunki Dirichleta, to może być przedstawiona za pomocą szeregu
trygonometrycznego Fouriera
Bazując na zdefiniowanych powyżej wartościach wprowadza się szereg współczynników
umożliwiających np. Przy jej wyborze należy przede wszystkim zapewnić dobrą czytelność wykresu
oraz równomierne rozłożenie punktów pomiarowych, przez które przechodzi wykreślana
krzywa, na całej powierzchni pomiędzy opisanymi osiami współrzędnych. wykonanie
pomiaru pojemności uszkodzonej żyły od początku i końca kabla w odniesieniu do
ekranu).
Każdy z tych pomiarów pozwala na poprawne określenie odległości miejsca przerwy, przy
założeniu jednorodności żył kabla, identyczności żył, oraz wystąpienia tylko jednej przerwy
w żyle.
Mostek E-314 umożliwia pomiar pojemności w szeregowym i równoległym układzie zastępczym
oraz pomiar współczynnika strat tgδ (D) zarówno przy ręcznym jak i automatycznym
równoważeniu składowej czynnej. dB pu σ = 0 043 , a więc niepewność
typu A wynosi. Zwykle
przyjmuje się typowe wartości współczynnika rozszerzenia = 2 p k lub = 3 p k i przypisuje im
odpowiednio poziomy ufności p ≈ 0,95 lub p ≈ 0,99 (dla rozkładu Gaussa).
W przewodniku [24] rozróżnia się dwie metody obliczania niepewności:
metodę typu A, polegającą na obliczaniu niepewności na podstawie analizy statystycznej
serii wyników pojedynczych pomiarów powtarzanych w tych samych warunkach. Wyznaczanie widma amplitudowego sygnału impulsowego.
a) za pomocą selektywnego miernika poziomu
- załączyć miernik poziomu (nagrzewać ok. w celu scharakteryzowania stosunku
mocy sygnałów pomiarowych (sinusoidalnych) lub użytecznych do mocy sygnałów zakłócających
wprowadza się odstęp „R” między poziomem mocy (napięcia) sygnału a poziomem mocy
(napięcia) szumu jako logarytm stosunku mocy (napięcia) sygnału P (U ) do mocy (napięcia)
szumu s P ( s U ) w danym punkcie układu:
Przeliczania wartości poziomów, tłumienności lub wzmocności wyrażonych w różnych
jednostkach logarytmicznych można dokonywać albo na podstawie zależności wynikających ze
wzorów definicyjnych lub korzystając z odpowiednich tabel umieszczonych w podręcznikach
omawiających pomiary telekomunikacyjne (np. 5.1.4. niekiedy w przypadku
instrukcji obsługi przyrządów pomiarowych [9], z których należy uzyskać informacje o
sposobie zdefiniowania i obliczania niepewności lub błędu pomiaru wykonywanego danym
przyrządem.
Bezwzględny poziom napięcia u p zmierzono n-krotnie cyfrowym miernikiem poziomu z
czterocyfrowym wyświetlaczem, uzyskując przy niezmienionych warunkach pomiaru następujące
wyniki
Ile wynosi poprawna wartość poziomu i jej niepewność rozszerzona jeśli w instrukcji technicznej
tego miernika podano jego błąd podstawowy równy ±(1.5% wartości zmierzonej + 2
LSD), gdzie LSD (ang. We wszystkich pozostałych przypadkach należy
krzywą wykresu poprowadzić pomiędzy punktami pomiarowymi jako krzywą ciągłą, spełniającą
kryterium najmniejszej sumy kwadratów. 5. Mogą więc wystąpić następujące przypadki:
Określenie rodzaju uszkodzenia następuje w wyniku logicznej analizy serii pomiarów rezystancji
izolacji między żyłami kabla oraz względem ekranu, jak również ciągłości żył przeprowadzanych
megaomierzem induktorowym po jednej stronie kabla. Jeżeli stratność kondensatora jest zbyt duża, aby możliwe było zrównoważenie mostka
przy pomiarze Cs, wykonać pomiar Cp.
10. Ustawić pokrętło czułości mostka tak, aby wychylenie wskazówki miernika wyniosło ok.
3 dz w prawo od zera.
7. niepewność standardową u (ˆx) A , obliczoną metodą typu A,
2. Przełącznik „ext.-int.gen.” ustawić w pozycji „int.”.
3. 1 cm,
odpowiada 1, 2, 5 lub 10 jednostkom mierzonej wielkości (głównym lub wielokrotnym). 15 minut),
- zapoznać się z instrukcją obsługi generatora sygnału sinusoidalnego i miernika poziomu,
- połączyć układ pomiarowy wg schematu przedstawionego na rysunku 5.3.1,
- nastawić częstotliwość graniczną filtru równą 8.35 lub 14.1 kHz (zakres 1 lub 2),
- przeprowadzić kalibrację miernika poziomu,
- nastawić wartość napięcia wyjściowego generatora na 4÷5 V,
- nastawiać kolejno wartości częstotliwości sygnału wyjściowego generatora, np. 10 minut),
- zapoznać się z instrukcją obsługi miernika poziomu oraz przeprowadzić jego kalibrację,
- połączyć układ pomiarowy zgodnie z rysunkiem 5.2.2,
- nastawić następujące parametry generowanego sygnału:
kształt: prostokątny lub trójkątny,
amplituda: 0.5÷3 V,
częstotliwość: 2 kHz (T = 0.5 ms),
współczynnik wypełnienia: jedna z wartości 1 3, 1 4 , 1/5,
- zmierzyć miernikiem selektywnym poziomy wartości skutecznych kolejnych
harmonicznych (harmonicznej podstawowej i ok. 5.4.5. Wyznaczanie częstotliwościowej charakterystyki tłumienności skutecznej filtru
dolnoprzepustowego metodą porównawczą
- załączyć miernik poziomu i generator (nagrzewać ok. Kolejne wartości częstotliwości
powinny być wybierane zgodnie z zależnością f = 100000 ±Δf , gdzie
Δf = 20, 40, 60, 80,100,120,140, 200, 250, 300, 350, 400, 450, 500, 750,1000 Hz ,
- dla każdej nastawionej częstotliwości należy zmierzyć wartość poziomu 2 2 2 p = n + w nie
zmieniając stanu dostrojenia selektywnego miernika poziomu; wartość poziomu notować
tylko dla tych częstotliwości, dla których p 8Np 2 ≥ − ,
- wyniki zestawić w tabeli,
- wykonać wykres zależności mierzonego poziomu od przyrostu częstotliwości (p (Δf )) 2 ,
- na podstawie uzyskanych wyników ocenić właściwości filtra selektywnego wbudowanego
w miernik poziomu (określić pasmo np. G –
generator sygnału sinusoidalnego (np. Tak więc bezwzględne poziomy mocy (napięcia) są mierzone w [12]:
dBm (Npm) – decybel (neper) mocy jest jednostką poziomu mocy odniesionej do mocy 1mW
(symbol „m” oznacza skrót słowa „miliwat”) – jednostka stosowana powszechnie w
telekomunikacji przewodowej;
dBW – jednostka poziomu mocy odniesionego do mocy l wata (symbol „W” oznacza skrót słowa
„wat”), stosowana w radiokomunikacji głównie w USA; 0dBW = +30dBm;
dBk – jednostka poziomu mocy odniesionej do mocy 1 kW (symbol „k” oznacza skrót słowa
„kilowat”), stosowana w radiokomunikacji głównie w USA; 0dBk = +30dBW = +60dBm ;
dBs jednostka poziomu mocy odniesionej do mocy 6mW stosowana w elektroakustyce (symbol
„s” oznacza skrót angielskiego słowa „sound” – dźwięk), jednostka stosowana głównie w
USA; 0dBs ≈ 7.8dBm ;
dBV jednostka poziomu napięcia odniesionego do napięcia 1V, stosowana powszechnie w
telewizji; niekiedy stosuje się także mniejszą jednostkę poziomu napięcia dBμV
odniesionego do napięcia 1μV ; 0dBV = +60dBμV .
W praktyce pomiarów telekomunikacyjnych stosowane jest często pojęcie poziomu mocy 0 p
wyrażonego w decybelach odniesionego do punktu o poziomie względnym mocy równym 0dBr .
W tym przypadku odpowiedni poziom mocy określany jest następująco:
Jeżeli sygnał badany jest szumem występującym na drodze przesyłowej użytecznych sygnałów
telefonicznych, to wyznacza się bezwzględny poziom mocy psofometrycznej (lub napięcia
psofometrycznego), tzn. 0,1; W – wskaźnik równowagi (np. 1. Jeśli skutek takiego oddziaływania może
być określony ilościowo (co do wartości i znaku) i jest on znaczny w porównaniu z wymaganą
dokładnością pomiaru, to aby jego wpływ skompensować, koryguje się wynik
pomiaru poprzez wprowadzenie addytywnie poprawki lub multiplikatywnie współczynnika
poprawkowego.
W starszych opracowaniach błędy systematyczne były różnicowane na właściwe i niewłaściwe.
Pierwsze z nich, powodowane np. Pojęciem równoważnym niepewności rozszerzonej jest natomiast błąd graniczny.
Przymiotnik „graniczny” może być pominięty, jeśli z kontekstu wynika jednoznacznie,
że chodzi właśnie o taki błąd.
Mimo prowadzonych od wielu lat na szczeblu międzynarodowym prac [15], [24], wyznaczanie
i wyrażanie niepewności wyników pomiarów nadal stwarza wiele problemów.
W praktyce laboratoryjnej i przemysłowej, a także w literaturze termin „niepewność” nadal
stosowany bywa często w znaczeniu błędu pomiaru lub odwrotnie [22], co może stwarzać
problemy z poprawną interpretacją występujących tam pojęć. Dla Cs odczyt D ze skali A, dla
Cp odczyt D ze skali B.
Ad 4. Odczyt D jest możliwy bezpośrednio ze skali pokrętła „DQ coarse” jeśli pokrętło „fine”
ustawione jest w lewym skrajnym położeniu (poz. Dokładność ta jest jednak na
ogół wystarczająca w większości przeliczeń wyników pomiarowych uzyskiwanych podczas
ćwiczeń laboratoryjnych.
Obliczyć poziom bezwzględny mocy średniej i odpowiadający mu poziom napięciowy w punktach
B i C (patrz rysunek) dotyczące telefonicznych sygnałów użytecznych, których znormowany
poziom mocy średniej w jednym kanale wynosi p 15dBm0 n = − .
Rysunek (wg [3]) przedstawia uproszczony schemat wycinka gałęzi nadawczej łącza
telefonicznego zawartego między CMM (punkt A) a przełącznicą 12-kanałowej grupy
pierwotnej (punkt C).
Ponieważ poziom względny w punkcie B wynosi p dBr rB = −17 , a znormowany poziom mocy
średniej sygnałów użytecznych w kanale telefonicznym wynosi p 15dBm0 n = − , więc w
punkcie B panuje poziom bezwzględny mocy średniej sygnałów użytecznych:
p p p dBm B rB n = + = −17 −15 = −32
Taka sama jest wartość poziomu napięcia w tym punkcie, ponieważ dotyczy to poziomu mocy
na rezystorze 600Ω .
W punkcie C panuje poziom względny p dBr rC = −37. Tak jest np. ilościową ocenę kształtu sygnału lub jego odkształcenie w stosunku do
idealnego sygnału sinusoidalnego. Jednocześnie powinno
ono zawierać możliwie jak najwięcej informacji o przeprowadzonym eksperymencie i
warunkach, w jakich się on odbywał. Za każdym razem należy tak dobierać podzakres 2 n w mierniku
poziomu, aby wskazanie miernika 2 w mieściło się w przedziale − 0.8 ÷ +0.2 Np ,
- znając nastawione wartości impedancji w układzie, wartość poziomu wyjściowego
generatora oraz zasady budowy generatorów dudnieniowych, policzyć teoretyczne
wartości poziomu 2 p jakie powinien pokazywać miernik i porównać je z wartościami
3. Np.:
W równaniach (2.30a) do (2.30d) liczby podawane są w zaokrągleniu tak, aby występowały 3
lub 4 cyfry po przecinku. z wyjściem transformatorowym, 800 Hz ±1%, amplituda
regulowana 0-15-30 V); R1 – dekada 10 × 1 kΩ ÷ 10 × 0,1 Ω, kl. [3]) lub katalogach przyrządów pomiarowych,
których wskazania wyrażane są w tych jednostkach.
Tabele te umożliwiają przeliczanie danej wartości wyrażonej w Np, dB,V lub jako stosunek
0 U U na każdą z pozostałych trzech wartości, a także wyznaczanie poziomu mocy, po
wprowadzeniu odpowiednich poprawek wynikających z wartości impedancji, na której moc ta jest
wydzielana:
Różnice między wartościami podanymi powyżej, a wartościami uzyskanymi w zależnościach
(2.32) i (2.33) wynikają z dokładności z jaką podane są wartości w powyższych przykładach (w
większości przypadków uwzględniono jedynie trzy cyfry znaczące). Wskaźnik równowagi mostka. 5.4.5) nastawić wstępnie rezystory R1 i
R2 na wartości rzędu od kilkuset omów do kilku kiloomów. 0,05; W – wskaźnik równowagi (np. W przypadku gdy nie jest znany właściwy podzakres pomiarowy zaleca się następujący
tryb postępowania:
• dekady ustawić w pozycji 1000;
• przełącznik zakresów ustawić na zakres 1;
• jeżeli wskazówka jest wychylona w lewo od zera, to zakres nr 1 jest właściwym zakresem
pomiarowym;
• jeżeli wskazówka jest wychylona w prawo od zera, to należy przełączać kolejno zakresy,
aż do zakresu, na którym wskazówka znajdzie się z lewej strony zera lub pozostawić
na zakresie nr 7 w przypadku braku zmiany położenia wskazówki;
• na wybranym zakresie równoważyć mostek dekadami, aż wskazówka znajdzie się
najbliżej zera.
Uwaga: Po każdej zmianie zakresu należy odczekać ok. 0,05; C – kondensator wzorcowy
0,1 μF, kl. 1/5,
- wyznaczyć moc względną wzgl P (frakcję), prążków widma zawartych w przedziałach
częstotliwości gi 0 ÷ f (i=1,2,3…), odczytując wskazania i U psofometru dla częstotliwości
granicznej filtru gi f wynoszącej odpowiednio f kHz g 2.5 1 = , g g g∞ f , f ,…., f 2 3 ,
korzystając z zależności (5.2.1) gdy nie uwzględnia się składowej stałej 0 U w sygnale lub
z zależności (5.2.2) gdy składowa ta jest uwzględniana
3. w [3]
oraz w skrypcie [26]. Jeśli podczas równoważenia mostka, przy dochodzeniu do stanu równowagi,
pojawiają się trudności związane z wpływem zakłóceń i pasożytniczych pojemności
rozproszonych, należy zaekranować ramiona i przekątne mostka. „cal.”). W związku z tym jednostki poziomu
bezwzględnego zyskały dodatkowe symbole literowe oznaczające w skrócie przyjętą wartość mocy
(napięcia) odniesienia. 2. Założenia, przy których
poszczególne metody pomiarowe mogą być stosowane. Są to więc graniczne, bezwzględne błędy pomiaru.
Przewodnik [24] przywiązuje dużą wagę do rozróżniania terminów „błąd” i „niepewność”
podkreślając że nie są one synonimami. Tak
więc ostatecznie bezwzględny poziom mocy średniej w tym punkcie wynosi:
Wartość modułu impedancji x Z zmierzono w układzie przedstawionym na rysunku. początku)
układu przyjętym za punkt odniesienia ( p P = P 0 ).
Poziom zerowy p dBr Npr r = 0 = 0 oznacza, że p P = P .
Z uwagi na fakt, że bezpośredni pomiar mocy jest bardzo kłopotliwy, przyjęto metodę pośrednią
wykorzystującą pomiar napięcia (prądu) na określonej rezystancji. Oba kable mają
oznaczone początki (P), końce (K) i ekran (E) oraz ponumerowane żyły. Schemat układu do pomiaru zawartości harmonicznych w sygnale generatora.
- włączyć selektywny miernik poziomu (nagrzewać około 15 minut),
- połączyć układ pomiarowy wg schematu przedstawionego na rysunku 5.1.2,
- nastawić częstotliwość generatora równą 20kHz ( f 20kHz 1 = , f 0Hz 2 = ),
- nastawić poziom wyjściowy generatora na wartość równą + 2Np ,
- wybrać impedancję wyjściową generatora 75Ω 1 Z = ,
- wybrać impedancję wejściową selektywnego miernika poziomu 75Ω 2 Z = ,
- wykalibrować selektywny miernik poziomu,
- ustawić miernik poziomu w tryb pomiaru selektywnego, nastawić podzakres poziomu (dla
selektywnego trybu pracy) na wartość równą + 2Np ,
- dostroić miernik poziomu do częstotliwości pierwszej harmonicznej generatora ( 20kHz ) i
odczytać wartość poziomu 2 p tej harmonicznej,
- dostrajać się do kolejnych harmonicznych i odczytywać wartości ich poziomów (pomiary
wykonywać dopóki wartość poziomu nie spadnie poniżej − 7Np )
- pomiary wykonać dla wszystkich kombinacji parametrów zestawionych w tabeli 5.1.2,
- wyniki uzyskane dla każdej kombinacji parametrów zestawić w formie tabelarycznej,
- wykreślić widmo amplitudowe sygnału, dla każdej kombinacji parametrów, podając na osi
rzędnych wartości współczynników harmonicznych n h wyrażone w % (współczynnik
n-tej harmonicznej można określić na podstawie zależności h exp(p p )[%] n 2n 2 = 100 ⋅ − ,
w której 2 p – wartość poziomu pierwszej harmonicznej),
- porównać wyniki dla wszystkich zrealizowanych kombinacji parametrów i wyciągnąć
wnioski dotyczące wpływu wartości poziomu wyjściowego generatora oraz impedancji
- zestawić układ pomiarowy zgodnie ze schematem przedstawionym na rysunku 5.1.3,
- wykalibrować generator i selektywny miernik poziomu,
- ustawić częstotliwość sygnału wyjściowego generatora na wartość f 10kHz 1 = ,
- pokrętła tłumika wzorcowego ustawić w pozycji „0”,
- ustawić impedancję wyjściową generatora na wartość 75Ω 1 Z = i impedancję wejściową
miernika poziomu na wartość 75Ω 2 Z = ,
- ustawić poziom wyjściowy generatora p 2Np 1 = + ( n 2Np, w 0Np 1 1 = + = ),
- ustawić podzakres poziomu miernika n 2Np 2 = + ,
- doregulować częstotliwość za pomocą regulatora 2 f (precyzer) w generatorze tak, aby
uzyskać maksymalne wychylenie wskaźnika w mierniku poziomu,
- jeśli miernik (przy pokrętłach tłumika ustawionych na „0”) nie wskazuje wartości 0 2 w = ,
należy doregulować poziom wyjściowy generatora za pomocą pokrętła regulacji płynnej,
tak aby uzyskać takie wskazanie,
- nastawiać kolejno wartości tłumienności t A tłumika wzorcowego co 1Np , dobierając
każdorazowo taki podzakres w mierniku poziomu, aby wartość poziomu 2 w przez niego
wskazana była bliska wartości t 2 − A (wskazanie bliskie zera),
- zakładając, że błędy tłumika wzorcowego są do pominięcia, wyznaczyć błędy dzielnika w
- wyniki zestawić w tabeli, ocenić jakość dzielnika wejściowego w mierniku poziomu w
zależności od wybranego podzakresu.
Rys. Przełącznik funkcji – służy do wybrania rodzaju pomiaru.
Półautomatyczny pomiar pojemności (CA)
1. przebieg w czasie: napięcia, prądu, mocy) opisujemy (modelujemy) za
pomocą funkcji f(t), mającej następującą właściwość: f(t) = f(t + kT), gdzie k – liczba
naturalna, to sygnał ten nazywamy okresowym, o okresie T oraz o częstotliwości f = 1/T. Ile wynosi wartość
modułu x Z , jeśli bezwzględny poziom napięcia wskazany przez miernik w generatorze wyniósł
p dB u 10 1 = , bezwzględny poziom mocy wskazany przez miernik poziomu wyniósł p = 6.99dBm,
a impedancja wewnętrzna generatora = 0 g Z.
Parametry charakteryzujące sygnały pomiarowe
Informacje o badanych obiektach lub zjawiskach (nazywanych łącznie obiektami
pomiaru) uzyskuje się mierząc sygnały wytwarzane przez te obiekty lub powstające w nich na
skutek pobudzenia sygnałami zewnętrznymi. Dla jakich wartości parametrów 1 a i 2 a
współczynniki kształtu i szczytu tego sygnału są równe analogicznym współczynnikom
sygnału sinusoidalnego. Schemat układu do wyznaczania miejsca przerwy metodą techniczną: G – generator
sygnału sinusoidalnego (np. G –
generator sygnału sinusoidalnego (np. Podłączyć mierzony element do zacisków H i L tak, aby największa pojemność rozproszenia
do masy podłączona była do zacisku L.
4. Schemat układu do wyznaczania miejsca przerwy metodą mostkową Nernsta. Wyników
tych nie wolno w żadnym wypadku w jakikolwiek sposób przeliczać w pamięci przed
ich zapisaniem, aby uniknąć pomyłek. Jako stan równowagi należy
wówczas przyjąć stan, w którym napięcie równowagi, obserwowane za pomocą oscyloskopu,
60
uzyskuje minimalną amplitudę przy równoczesnym zaniku harmonicznej podstawowej o częstotliwości
równej częstotliwości napięcia zasilającego.
Rys. W tym punkcie istnieje jednak sygnał
zbiorczy, pochodzący od 12 niezależnych kanałów telefonicznych, w związku z czym moc
średnia tych sygnałów jest 12 razy większa niż w przypadku transmisji jednokanałowej. Osie wykresu
powinny być ostrzałkowane i opisane symbolami reprezentowanych przez nie wielkości
oraz ich jednostek. Punkty te nie powinny
być zgrupowane na jednej części tej powierzchni, np. Na przykład względna niepewność pomiaru mocy równa ±1%
odpowiada niepewności pomiaru poziomu tej mocy równej ± 0.043dB (± 0.0049 Np), natomiast
względna niepewność pomiaru napięcia ±1% odpowiada niepewności pomiaru poziomu tego
napięcia równej ± 0.086dB (± 0.0099Np).
Jednostka wielkości logarytmicznych decybel przyjęła się poza telekomunikacją przewodową i
światłowodową także w radiotechnice i elektroakustyce. Są
nimi [12]:
dBm0 – jednostka poziomu mocy odniesionej do mocy l mW, wyznaczonego względem punktu o
poziomie względnym mocy 0dBr (symbol „m” oznacza skrót od słowa „miliwat”, a „0″
skrót wyrażenia ” 0dBr „); jednostka ta jest powszechnie stosowana w całej telekomunikacji;
dBm0 p – jednostka poziomu mocy psofometrycznej szumu odniesionej do mocy l mW,
wyznaczonego względem punktu o poziomie względnym mocy 0dBr (dodatkowy symbol
„p” jest skrótem słowa „psofometryczna”): jednostka ta jest powszechnie stosowana w
Europie do oceny poziomu szumu za pomocą psofometru spełniającego zalecenie P.53
zawarte w tomie V Zielonej Księgi CCITT; 0dBm0 p = 0dBm0 =ˆ 1mW0 , dla częstotliwości
800 Hz lub 0dBm0 p = +2.5dBm0 dla szumu białego; Bezwzględną wartość szumu można
mierzyć odpowiednio w dBmp , pWp , mVp ; dla psofometru wg CCITT:
0dBmp =ˆ 109 pWp (odpowiednio 775mVp na 600Ω ) dla częstotliwości 800 Hz
Uwaga: symbol =ˆ oznacza odpowiedniość.
dBrn0 – jednostka poziomu mocy szumu odniesionej do mocy (szumu odniesienia) l pW (symbol
„rn” jest skrótem angielskiego wyrażenia „above reference noise” – powyżej szumu
odniesienia), wyznaczonego względem punktu o poziomie względnym mocy 0dBr ;
0dBrn0 = −90dBm0 = 1pW0 dla częstotliwości 1000 Hz lub 0 dBrn0 = −82dBm0 dla
szumu białego;
dBa0 – jednostka poziomu szumu mocy odniesionej do mocy (szumu odniesienia) 3.16 pW
(symbol „a” jest skrótem angielskiego wyrażenia „adjusted” – wyrównany), wyznaczonego
względem punktu o poziomie 0dBr ; 0dBa0 = −85dBm0 =ˆ 3.16 pW0 lub
0dBa0 = −82dBm0 dla szumu białego;
dBrn0C – jednostka poziomu mocy szumu odniesionej do mocy szumu odniesienia l pW
(dodatkowy symbol „C” oznacza, że poziom ten jest „ważony” za pomocą filtru, którego
charakterystyka tłumieniowa oznaczona jest tą literą), wyznaczonego względem punktu o
poziomie względnym 0dBr ; 0dBrn0C = −90dBm0 =ˆ 1pW0 dla częstotliwości 1000 Hz lub
0dBrn0C = −88dBm0 dla szumu białego.
W przypadku oceny szumu w łączu radiofonicznym stosuje się psofometr o charakterystyce filtru
psofometrycznego innej niż dla łącza telefonicznego i także znormalizowanej przez odpowiednie
zalecenia (np. Błędy graniczne pomiaru wyznacza się z prawa przenoszenia
błędów, stosując go do wzorów (5.4.8) i (5.4.9).
b) metoda mostkowa Gotta
Przed rozpoczęciem równoważenia mostka (rys. Niedokładność, błąd i niepewność pomiaru
Pomiar jest zawsze operacją niedokładną, tzn. Kolejność czynności powinny być następująca: odczyt
– zapis – sprawdzenie odczytu.
Wyniki pomiarów, o ile tylko jest to możliwe, powinny być notowane w postaci tabelarycznej.
Jest to najbardziej zwarta i jasna forma zapisu. 0,05; R3 – dekada 10 × 10 kΩ ÷ 10 × 1 Ω, kl. 5.1.2. Ustawić dekady na wartość 5000.
6. 4.1. Nie należy przekraczać częstotliwości
10 kHz. Zasada metody reflektometrycznej i
jej zastosowania do pomiaru długości kabla, odległości miejsca uszkodzenia i określenia rodzaju
Badaniu poddawane są dwa kable ekranowane (jeden czterożyłowy, drugi dwużyłowy), w
których występują jedynie uszkodzenia proste. Obserwacja zmian parametrów sygnału impulsowego po przejściu przez filtr
dolnopasmowy oraz wyznaczanie mocy względnej.
Zakres wymaganych wiadomości
Metody generacji sygnałów impulsowych, podstawowe parametry i charakterystyki widmowe
sygnału impulsowego, zasada działania i budowa miernika poziomu, psofometru, miernika
zniekształceń nieliniowych oraz częstotliwościomierza cyfrowego. Niepewność standardowa
gdzie p k jest współczynnikiem rozszerzenia o wartości zależnej od przyjętego poziomu ufności
p i kształtu rozkładu gęstości prawdopodobieństwa randomizowanej estymaty xˆ. 4. Schemat układu pomiarowego do wyznaczania charakterystyki selektywności
miernika poziomu.
Ad. Wtedy siła elektromotoryczna takiego generatora wynosi
2 ⋅ 0.6 V ≈ 2 ⋅ 0.7746 V , a jego rezystancja wewnętrzna jest równa 600Ω.
Bezwzględny poziom napięcia u p jest określany jako iloczyn odpowiedniego współczynnika i
logarytmu stosunku napięcia U mierzonego w danym punkcie układu do napięcia odniesienia
Względny poziom napięcia ru p jest określany przez iloczyn odpowiedniego współczynnika i
logarytmu stosunku napięcia U mierzonego w danym punkcie układu do napięcia p U mierzonego
w pewnym umownym punkcie przyjętym za punkt odniesienia ( p U =U 0 ).
Przy pomiarach sygnałów użytecznych i zakłócających moc P oznacza na ogół wartość średnią
funkcji mocy (moc czynną), a napięcie U oznacza wartość skuteczną napięcia.
Przyjęta wartość mocy (napięcia) odniesienia 1mW ( 0.6 V ≈ 0.775V ) jest zbyt mała przy ocenie
mocy radiostacji i zbyt duża, gdy mierzona jest wartość mocy (napięcia) sygnałów zakłócających,
np. Jest ono sporządzane
na podstawie notatek prowadzonych na bieżąco, w trakcie doświadczenia.
Sprawozdanie powinno być przede wszystkim zwięzłe i zrozumiałe, nawet po upływie
dłuższego czasu od momentu wykonania doświadczenia, którego dotyczy. 0,02; R2 – dekada 10 × 10 kΩ
÷ 10 × 1 Ω, kl. Wartości sygnałów
Jeśli sygnał (np. wykres krzywej poprawek miernika). Długości odcinków są równe podwójnej wartości modułu granicznego
błędu bezwzględnego (niepewności bezwzględnej) danej wielkości (rys.
Podstawowym dokumentem związanym z każdym przeprowadzanym doświadczeniem, w
którym występują jakiekolwiek pomiary, powinno być sprawozdanie (protokół).
Zakres wymaganych wiadomości
Metody generacji analogowych sygnałów okresowych, zasada budowy i działania generatora
dudnieniowego sygnałów sinusoidalnych, szerokopasmowego i selektywnego miernika
poziomu oraz tłumika dekadowego; podstawowe parametry charakteryzujące te przyrządy.
Literatura: [3], [5], [9], [12], [25], [27]
Instrukcja wykonania ćwiczenia
- ustawić punkt pracy układu; wybrać odpowiedni podzakres częstotliwości generatora
(4÷620 kHz) i wartość poziomu 1 p napięcia wyjściowego równą 0 Np. Przełącznik funkcji ustawić na Cp lub Cs w zależności od wartości współczynnika D. z wyjściem transformatorowym, 800 Hz ±1%, amplituda
regulowana 0-15-30 V); R1 – rezystor wzorcowy 10 kΩ, kl. generatora normalnego, który w stanie dopasowania dostarcza moc l mW
do rezystancji 600Ω. Z tego powodu stosowane są również, zależnie od przyjętej techniki transmisji i
rozpatrywanych zjawisk, inne poziomy mocy odniesienia. z klas narzędzi pomiarowych, mogą być wyznaczone
jedynie co do wartości bezwzględnych a więc umożliwiają jedynie określenie przedziału
niepewności wyniku. 5.2.2 Schemat układu pomiarowego do wyznaczania widma sygnału impulsowego za
pomocą selektywnego miernika poziomu.
b) z wykorzystaniem procesora DSP
Sygnał z generatora (przebieg sinusoidalny, trójkątny lub prostokątny) jest przetwarzany
w karcie z procesorem sygnałowym (przetwornik A/C, filtracja cyfrowa filtrem o
zaprogramowanych parametrach, przetwornik C/A) i może być wizualizowany na ekranie
oscyloskopu w dziedzinie czasu lub na monitorze komputera w dziedzinie częstotliwości
(widmo amplitudowe). Kręcąc na zmianę najpierw dekadami, a następnie pokrętłami D, Q zrównoważyć mostek.
W trakcie równoważenia stopniowo zwiększać czułość mostka.
9. Wyznaczanie częstotliwościowej charakterystyki tłumienności skutecznej filtrów
górnoprzepustowego i środkowoprzepustowego metodą wobulacyjną.
Zakres wymaganych wiadomości
Podstawowe parametry czwórników, właściwości czwórników niezniekształcajacych,
definicje tłumienności i wzmocności, metody pomiaru częstotliwościowych charakterystyk
tłumieniowych i fazowych czwórnika, zasada działania i budowa przyrządów (miernik
poziomu, poziomoskop) oraz obiektów (filtry, tłumiki) używanych w ćwiczeniu, metody
pomiaru przesunięcia fazowego.
Ad. Zgodnie z tymi definicjami termin „błąd” może być stosowany jedynie w przypadku
błędu systematycznego właściwego (np. 1. 0dB),
- nastawić w generatorze górną G f i dolną D f granicę przestrajanej częstotliwości oraz
zakres częstotliwości w poziomoskopie,
- wybrać, odpowiednią do zakresu badanego pasma, częstotliwość wobulacji,
- obserwować na poziomoskopie charakterystykę poziomu wyjściowego u2 p filtru w
funkcji częstotliwości p f ( f ) u2 4 = dla kilku częstotliwości granicznych filtru,
- na podstawie charakterystyki p f ( f ) u2 4 = , zaobserwowanej dla jednej częstotliwości
granicznej w warunkach dopasowania ( a b Z = Z ), sporządzić charakterystykę
Ogólne informacje o budowie i elektrycznych właściwościach kabli (rezystancje, pojemności,
indukcyjności cząstkowe, stratność dielektryczna, układy zastępcze, propagacja fali elektromagnetycznej
w kablu). Rodzaje i klasyfikacja uszkodzeń oraz metod pomiarowych. Podstawowymi wielkościami służącymi do opisu transmisji sygnałów w telekomunikacji są
poziomy oraz tłumienności (wzmocności) mocy i napięć.
Poziom mocy p jest określany iloczynem odpowiedniego współczynnika i logarytmu stosunku
mocy P mierzonej w danym punkcie układu do mocy 0 P przyjętej za moc odniesienia.
Szczególnymi przypadkami poziomu mocy są następujące wielkości:
Bezwzględny (absolutny) poziom mocy p – logarytmiczna wielkość stosunku mocy P, mierzonej
w danym punkcie układu do mocy 1 mW ( P 1mW 0 = ).
Poziom zerowy mocy p = 0dBm = 0Npm oznacza, że P P 1mW 0 = = .
Względny (relatywny) poziom mocy r p – logarytmiczna wielkość stosunku mocy P, mierzonej w
danym punkcie układu, do mocy p P mierzonej w pewnym umownym punkcie (np. W [10], [24] podano przedziałową
interpretację niedokładności wyniku pomiaru, która traktuje wynik nie jako punkt na
osi liczbowej dany przez znane ˆx , lecz jako przedział X (ˆx) wokół ˆx , zwany przedziałem
niepewności wyniku pomiaru, w którym leży nieznana wartość prawdziwa ox. Przecinki dziesiętne sterowane przez przełączniki funkcji i zakresów.
5. 0,05; R2 – dekada 10 × 1
kΩ ÷ 10 × 0,1 Ω, kl. Jeśli
poszczególne wyniki w takiej serii wynoszą n xˆ , xˆ , …, xˆ 1 2 , to:
metodę typu B, polegającą na obliczaniu niepewności metodami innymi niż analiza statystyczna
serii pomiarów, zwykle na podstawie danych apriorycznych o stosowanych narzędziach
pomiarowych (np. Forma graficzna sprawozdania powinna być przejrzysta i staranna, zapewniająca
dobrą czytelność tekstu.
Wyniki pomiarów powinny być zapisywane natychmiast po dokonaniu odczytu. Interpretacja wskazań poziomu wyjściowego generatora pomiarowego.
- zestawić układ pomiarowy wg schematu przedstawionego na rysunku 5.1.2,
- ustawić częstotliwość generatora f 10kHz 1 = , a poziom wyjściowy na wartość p 1Np 1 =
( n 1Np, w 0Np 1 1 = = ),
- ustawić miernik poziomu w tryb pracy szerokopasmowej,
- ustawiać kolejno podane w tabeli 5.1.3 kombinacje wartości impedancji wewnętrznej 1 Z
generatora i impedancji wejściowej 2 Z miernika poziomu,
- po nastawieniu wartości impedancji wg pierwszej kombinacji, ustawić w mierniku
poziomu podzakres n 1Np 2 = oraz wskazanie w 0Np 2 = za pomocą regulatora „kalibracji
- dla wszystkich kombinacji dokonać pomiaru poziomu 2 p , kontrolując każdorazowo, czy
wskazanie w 0Np 1 =. W celu jakościowego
scharakteryzowania pomiaru wprowadzono [15] pojęcie dokładności pomiaru jako
stopnia zgodności wyniku pomiaru z wartością rzeczywistą wielkości mierzonej.
W literaturze metrologicznej używane jest również określenie przeciwstawne – niedokładność
(im dokładniejszy pomiar, tym mniejsza jest jego niedokładność). Składnik procentowy w powyższych zależnościach
odnosi się do wartości nastawionej – wn .
Rys. Przełącznik funkcji ustawić na pomiar CA.
2. Wyniki pomiarów
Rys. oscyloskop z wejściem symetrycznym)
o regulowanej czułości napięciowej.
Rys. W praktyce oznacza to takie poprowadzenie
krzywej pomiędzy punktami pomiarowymi, aby były one rozłożone symetrycznie (te same
ilości równo odległych punków) po obu jej stronach.
4.3. G432); A – multimetr V560, bezwzględny błąd pomiaru
±(0,5% wartości mierzonej + 0,2% zakresu); V – multimetr V560, zakres 10 V, bezwzględny
błąd pomiaru ±(0,5% wartości mierzonej + 0,2% zakresu)
Podczas pomiaru częstotliwość generatora i zakres amperomierza należy dobrać tak, aby
uzyskana wartość prądu zawierała trzy cyfry znaczące. Do współczynników tych należą:
Współczynniki 2 d i 3 d stosowane są do oceny zniekształceń wprowadzanych przez obiekt o
nieliniowej charakterystyce statycznej w przypadku, gdy jego wejście zasilane jest sumą
dwóch sygnałów sinusoidalnych o pulsacjach 1
Wyznaczyć wartość średnią wyprostowaną oraz skuteczną sygnału okresowego
przedstawionego na rysunku, jeśli 1 2
A = A. na narzędzia pomiarowe, mogą być wyznaczone co do
wartości i znaku, gdyż można w ich przypadku utworzyć różnicę
Drugie z tych błędów, wynikające np. Tłumienność wyraża
się następującą zależnością:
Tłumienność można zatem mierzyć także jako różnicę poziomów mocy p bądź jako różnicę
poziomów napięć u p lub prądów i p przy uwzględnieniu członu korekcyjnego wyrażonego przez
logarytm stosunku impedancji w dwu punktach rozpatrywanej drogi przesyłowej. na podstawie ich błędów granicznych, błędów podstawowych,
klas itp.).
Odpowiednio do metody obliczania, rozróżnia się dwa rodzaje niepewności:
1. W przypadku pomiaru kabla o dobrym stanie izolacji
(mała wartość D – w przedziale 0÷0,1) należy wybrać wariant z szeregowym schematem zastępczym.
Mostek posiada wewnętrzny generator sygnału sinusoidalnego o częstotliwości 1
kHz ±2% i wartości 1 V ±20%. Impedancja
wewnętrzna miernika poziomu została nastawiona na wartość = 300Ω m Z. błąd metody, błąd temperaturowy, błąd nieliniowości
itp.). Niekiedy należy na wykresie zaznaczyć stopień dokładności zrealizowanych
pomiarów. Odległość miejsca przerwy od początku kabla wynosi
kabla można wyznaczyć odległość l – lx. dB u = 12 88 ,. 4.1) [22], [26]. Wyświetlacz jednostek sterowany przez przełączniki funkcji i zakresów.
podłączenia zewnętrznego detektora selektywnego;
10. Każdy wykres powinien
posiadać opis słowny lub tytuł (czego dany wykres dotyczy), odpowiednio opisane i wyskalowane
osie współrzędnych oraz zaznaczone współrzędne punktów pomiarowych, na podstawie
których została wyznaczona krzywa wykresu [22].
Poszczególne wykresy są wykonywane na oddzielnych arkuszach papieru z naniesioną
odpowiednio siatką: liniowo-liniową, logarytmiczno-liniową lub liniowo-logarytmiczną. Na zakresie nr 1 mierzona jest minimalna wartość oporności i indukcyjności,
a maksymalna wartość pojemności.
3. Przełącznik „ext.-int.gen.” ustawić w pozycji „int.”.
3. Rozróżnienie to jest istotne, gdyż zgodnie
z [15] błąd pomiaru jest to różnica między wynikiem pomiaru (wartością zmierzoną) a wartością
prawdziwą wielkości mierzonej, natomiast niepewność pomiaru jest to parametr, związany
z wynikiem pomiaru, charakteryzujący rozrzut wartości, które można przypisać wielkości
mierzonej. Podłączyć badany element tak, aby największa pojemność rozproszenia do masy występowała
pomiędzy zaciskiem L a obudową.
4. Znajomość
schematów elektrycznych i właściwości metrologicznych układów pomiarowych służących
do lokalizacji wstępnej uszkodzeń prostych (metody stacyjne). W celu uruchomienia pakietu należy wybrać
katalog c:\student\cwicz16, podać komendę matlab i wcisnąć klawisz Enter.
- nastawić współczynnik wypełnienia równy np. Wyznaczanie miejsca uszkodzenia w kablu współosiowym metodą reflektometryczną
Metoda reflektometryczna (impulsowa, falowa) wykorzystuje zjawisko odbicia występujące
podczas propagacji fali elektromagnetycznej w linii długiej. Obrócić przełącznik zakresów na minimalne wskazania miernika.
8. Wyznaczanie charakterystyki selektywności miernika poziomu.
- zestawić układ pomiarowy wg schematu przedstawionego na rysunku 5.1.4, (generator z
miernikiem poziomu połączony symetrycznie, generator z miernikiem częstotliwości
połączony symetrycznie lub niesymetrycznie, w zależności od rodzaju wejścia miernika
częstotliwości),
- ustawić na tyle, na ile to możliwe, częstotliwość sygnału wyjściowego generatora
regulatorem f1 tak, aby wskazania miernika częstotliwości f Hz w = 100000 ; regulator 2 f
(precyzer) powinien być ustawiony w okolicy 0Hz ,
- ustawić poziom wyjściowy generatora p 0Np 1 = ( n 0Np, w 0Np 1 1 = = ),
- ustawić podzakres miernika poziomu n 0Np 2 = i dostroić selektywny miernik poziomu
do częstotliwości wejściowej,
- doregulować w generatorze wartość 1 w tak, aby wskazanie miernika 0 2 w = (jeśli jest to
konieczne),
- zmieniać częstotliwość generatora za pomocą precyzera, ustalając kolejne wartości
częstotliwości wg wskazań częstotliwościomierza. 15 wyższych harmonicznych),
- korzystając z wyników pomiarów obliczyć amplitudy kolejnych harmonicznych,
- wyznaczyć analitycznie amplitudy poszczególnych harmonicznych, stosując wzory
analizy fourierowskiej,
- wyniki pomiarów i obliczeń zestawić w tabeli,
- wykreślić widmo amplitudowe harmonicznych badanego sygnału,
- porównać wyniki otrzymane pomiarowo i analitycznie,
Rys. Wyniki pomiarów i obliczeń należy zestawić w tabeli
analogicznej jak tabela 5.4.2. Gniazdo masy.
11. W przypadku wyznaczania
niepewności bezwzględnej U(ˆy), przy założeniu, że wielkości k x ,x ,…,x 1 2 nie są
ze sobą skorelowane, ma ono postać
gdzie max i δ ˆx jest względnym błędem granicznym wartości i xˆ uzyskanej w bezpośrednim
pomiarze i-tej wielkości i x .
Jeśli wartości max i Δ ˆx oraz max i δ ˆx występujące we wzorach (4.11) i (4.12) traktować jako
niepewności typu B, to wyznaczone na podstawie tych wzorów wartości yˆ max Δ i yˆ max δ są
nazywane niepewnościami granicznymi, odpowiednio bezwzględną i względną. Z jakim bezwzględnym błędem granicznym gr p Δ p
wyznaczono wartość poziomu, jeśli niepewność pomiaru nacięcia u δ wyniosła ±1%. Wszystkie potrzebne w ćwiczeniu programy uruchamia się oraz
modyfikuje z poziomu pakietu MATLAB. Jeżeli
wartość D nie jest znana, ustawić pomiar Cs.
2. Np. Informacje te powinny umożliwiać osobie, która danego
doświadczenia nie przeprowadzała, jego obiektywną ocenę, a także powtórzenie pomiarów w
tych samych warunkach, w jakich były one już raz przeprowadzone, jeżeli taka konieczność
się pojawi. Wartość
poziomu napięcia wyjściowego ustawia się zgodnie z zależnością:
1 1 1 p = n + w (5.1.1)
gdzie: 1 n – podzakres wybierany skokowo co 1 Np (w tym przypadku ustawiony w
pozycji 0 Np), 1 w – wskazanie wbudowanego w generator miernika poziomu,
regulowane płynnie (w tym przypadku wskazanie miernika poziomu powinno być
równe 0 Np),
- ustawić wartość impedancji wyjściowej generatora 600Ω 1 Z = ,
- dołączyć rezystancję obciążenia o wartości 600Ω (patrz rysunek 5.1.1),
- nastawiać kolejne częstotliwości 1 f na głównym regulatorze generatora (przy
precyzerze ustawionym na zero) i odczytywać wskazania miernika częstotliwości w f ,
które należy traktować jako wartości poprawne częstotliwości wyjściowej generatora
(pomiary wykonać dla częstotliwości: 5kHz,10kHz, 20kHz i dalej co 20kHz , aż do
końca zakresu).
- nastawiać kolejne częstotliwości 2 f na precyzerze (przy regulatorze głównym
ustawionym na zero) i odczytywać wskazania miernika częstotliwości w f (pomiary
wykonać dla częstotliwości: 300Hz, 400Hz, 500Hz i dalej co 500Hz , aż do końca
zakresu). Pomiar wartości skutecznej, poziomu i współczynnika zawartości harmonicznych
sygnału impulsowego o regulowanych parametrach
- uzyskane wyniki zanotować w tabeli,
- wyznaczyć analitycznie wartości skuteczne i wartości współczynników zawartości
harmonicznych zmierzonych sygnałów oraz porównać te wartości z wartościami
uzyskanymi na drodze pomiarowej.
Ad. 5.4.4. szumu. Równanie to wynika z teoretycznej analizy związków
zachodzących pomiędzy wielkością y, a mierzonymi bezpośrednio wielkościami
Na podstawie równania pomiaru tworzy się prawo propagacji niepewności, będące probabilistycznym
odpowiednikiem klasycznego prawa przenoszenia błędów. 2–3 sekundy w celu ustalenia się
wartości wskazania.
Ręczny pomiar Cp, Cs i D
1. wartość zmierzona $x jest tylko estymatą
(przybliżeniem) wartości prawdziwej (rzeczywistej) ox mierzonej wielkości. Dla
pomiarów Cs, Cp, Ls, Lp wskazówka wskaźnika wychyla się tylko w prawo od zera – mostek
jest zrównoważony przy minimalnym wychyleniu wskazówki.
2. Równocześnie,
znając prędkość v rozchodzenia się fali w kablu oraz mierząc czas t pomiędzy wyemitowaniem
fali a powrotem fali odbitej, można określić odległość miejsca uszkodzenia od tej strony
kabla, po której zainstalowany jest układ pomiarowy, na podstawie zależności

przedstawianie praktycznie dowolnych zależności.
Istotną rolę przy sporządzaniu wykresu odgrywa zastosowana na osiach współrzędnych
podziałka. poziom mocy uwzględniający tzw. Zamiast deterministycznej zależności
gdzie p jest poziomem ufności przedziału niepewności wyniku pomiaru.
Model ten wynika z zalecanego obecnie [24] wyrażania niepewności pomiaru za pomocą
niepewności standardowej u(ˆx) i niepewności rozszerzonej U(ˆx). oscyloskop z wejściem symetrycznym) o regulowanej
czułości napięciowej.
d) przy użyciu półautomatycznego mostka RLC (typ E-314)
Wyznaczenie odległości miejsca przerwy w kablu polega w tym przypadku na pomiarze:
• pojemności pomiędzy ekranem a jednym z odcinków uszkodzonej żyły oraz pomiędzy
ekranem a nieuszkodzoną żyłą kabla (w przypadku istnienia zdrowej żyły),
• pojemności pomiędzy ekranem a każdym z odcinków uszkodzonej żyły, (tj. Miarą niedokładności pomiaru jest najmniejszy możliwy do wyznaczenia przedział
niepewności wyniku pomiaru.
Przedział niepewności wyniku pomiaru określa się najczęściej jako przedział symetryczny
podając estymatę xˆ i graniczny błąd pomiaru xˆ max Δ
Model deterministyczny niedokładności pomiaru zakłada, że prawdziwa wartość ox jest
nieznana, ale wiadomo o niej, że leży wewnątrz przedziału niepewności
x∈ X (ˆx) o (4.2)
Model deterministyczny niedokładności zakłada, że hipotetyczne powtarzanie pomiaru w
takich samych warunkach, czyli powtarzanie operacji wyznaczania estymaty xˆ i błędu granicznego
xˆ max Δ , daje zawsze takie same ich wartości.
Błąd graniczny wyznaczany jest na podstawie danych technicznych narzędzia pomiarowego
stosowanego w pomiarze (np. Wyznaczanie częstotliwościowej charakterystyki opóźności grupowej filtru
dolnoprzepustowego metodą przyrostową.
4. Najczęściej
stosowana jest siatka liniowo-liniowa (np. funkcję „wagi” – charakteryzującą
stopień oddziaływania sygnałów zakłócających o różnych częstotliwościach nałożonych na sygnał
użyteczny w odniesieniu do oddziaływania sygnału o częstotliwości 800 Hz (1000 Hz).
Analogicznie jak poprzednio, odpowiednie jednostki poziomu zyskują dodatkowe oznaczenia. niepewność standardową u (ˆx) B , obliczoną metodą typu B.
Niepewności te składają się na niepewność estymaty xˆ , przy czym sumowaniu podlegają
kwadraty niepewności, zgodnie z zależnością
Podział niepewności na dwie składowe, obliczane różnymi metodami ma najczęściej
praktyczne znaczenie w przypadku pomiaru pośredniego, w którym wartość wielkości mierzonej
jest obliczana z równania pomiaru. Least Significant Digit) oznacza najmniej znaczącą cyfrę wyniku na
danym zakresie.
Ponieważ n > 10 więc można przyjąć, że rozkład wartości u p jest rozkładem normalnym
(Gaussowskim) o parametrach p. Dla pomiarów R, CA, LA wskazówka wskaźnika wychyla
się w prawo lub w lewo od zera w zależności od tego czy mierzona wartość jest większa,
czy mniejsza od ustawionej na przełączniku zakresów i przełącznikach regulacyjnych. Gdy fala napięciowa 1 U
biegnąca wzdłuż linii o impedancji falowej 1 Z napotyka na swej drodze nieciągłość powodującą
zmianę impedancji na 2 Z , wówczas część jej ulega odbiciu w postaci fali 2 U o wartości
nazywa się współczynnikiem odbicia fali.
Ponieważ każdy typ uszkodzenia (zwarcie, przerwa, przerwa z równoczesnym pogorszeniem
stanu izolacji) powoduje zmianę impedancji falowej linii (jej wzrost lub zmniejszenie)
więc mierząc (obserwując) falę odbitą można określić rodzaj uszkodzenia. Schemat układu pomiarowego do sprawdzania błędów dzielnika napięciowego w
mierniku poziomu.
Ad. Każdy wykres powinien
być w zasadzie tak skonstruowany, aby błąd ewentualnego odczytu danych z tego wykresu
był przynajmniej dwukrotnie mniejszy od błędów przedstawionych przez ten wykres pomiarów.
31
Rys. Należy
przy tym pamiętać, że przy wyborze podziałek zakresu na obu osiach (rzędnych i odciętych)
należy uwzględnić dokładność, z jaką wykonujemy pomiary. klasy narzędzia), zawartych w jego instrukcji obsługi,
świadectwie legalizacyjnym itp.
Przykłady wyznaczania błędów granicznych w przypadkach pomiarów bezpośrednich i
pośrednich podane są np. Wynik pomiaru
jest wówczas zapisywany jako:
Przykłady obliczania niepewności metodami A i B można znaleźć np. w [18], [22], [26].
Model losowy niedokładności pomiaru zakłada, że hipotetyczne powtarzanie pomiaru
prowadzi do randomizacji estymaty xˆ , (staje się ona zmienną losową) co pociąga za sobą (na
ogół) randomizację błędu granicznego xˆ max Δ. 5.4.6.

HACCP

międzynarodowa komisja ds. wymagań mikrobiologicznych dla żywności ( ICMSF ) tego systemu przedstawiono ogólne zasady i definicję;
1983 r. 9)
zakład musi posiadać procedury określające sposoby postępowania w celu zapewnienia skutecznej ochrony przed szkodnikami;
powinien być opracowany system kontroli i monitoringu obecności szkodników dla całego zakładu;
określone inspekcje;
należy stosować skuteczne posiadające atesty środki ochrony przed dostępem i bytowaniem szkodników;
zwalczanie szkodników przy użyciu środków chemicznych dokonywane jest tylko przez uprawniony personel;
szczelność budynku i otoczenia jest najważniejszym elementem w programie ochrony przed szkodnikami;
środki do zabezpieczenia zakładu przed szkodnikami m.in.:
a) lampy owadobójcze;
b) pułapki wabiące insekty;
c) pułapki na gryzonie;

wszelkie działania z zakresu kontroli obecności szkodników muszą być odpowiednio rejestrowane i dokumentowane;

Ad. Firma Pillsbury we współpracy z NASA i laboratorium badawczym NATICK przygotowywała żywność dla programu kosmicznego – zasada „ zero defects”
Historia HACCP:
lata 60. 12)
opracowanie, wdrażanie, przestrzeganie instrukcji dobrej praktyki higienicznej;
nadzór na osobami mającymi kontakt z artykułami w zakresie przestrzegania przez te osoby warunków higieny osobistej i przestrzeganie higieny obrotu artykułami;
szkolenie osób biorących udział w produkcji obrocie artykułami w celu uzyskania przez te osoby kwalifikacji w zakresie podstawowych zagadnień określonych  w odrębnych przepisach;
szkolenie w zakresie systemu HACCP osób odpowiedzialnych w zakładzie za opracowanie wdrożenie i utrzymanie systemu HACCP.

HACCP – system bezpieczeństwa żywnościowego; od 1983 r. HACCP wpisany do Codex Alimentariu. 10)
do zakładu nie można przyjmować surowca lub składników zanieczyszczonych pasożytami, mikroorganizmami patogennymi, toksynami i obcymi substancjami, szkodnikami oraz zanieczyszczeniami;
atestacja dostawców surowców:
a) ocena systemów jakościowych dostawcy;
b) ocena stanu higienicznego obiektów produkcyjnych dostawcy;
c) zakup w oparciu o zatwierdzone certyfikacje;

tylko z dobrego surowca można otrzymać dobry produkt;
opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością muszą odpowiadać wymaganiom przewidzianym dla materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktów z żywnością;
opakowania nie mogą stanowić źródła zanieczyszczenia artykułów;

Ad.11)
magazyny powinny być zaprojektowane tak, aby:
umożliwić  utrzymanie czystości i porządku;
zapobiegać przedostawaniu szkodników;
zapewnić warunki odpowiedniej temperatury i wilgotności;
zapewnić odpowiednią segregację poszczególnych rodzajów żywności oraz produktów uszkodzonych;
odpowiednia rotacja produktów (FIFO)

Ad. program przygotowania żywności dla kosmonautów;
rok 1975 HACCP zaaprobowany przez WHO;
1980 r. HACCP został wpisany do Kodeksu Żywnościowego, a tym samym uznany przez WHO i FAO.
Zasady i tryb postępowania systemu HACCP ( 7 punktów)

1) Zidentyfikowanie i ocena zagrożeń;
2) Określenie krytycznych punków kontroli;
3) Ustalenie parametrów i limitów dla każdego CCP;
4) Ustalenie systemów monitorowania dla każdego CCP;
5) Ustalenie działań korygujących;
6) Ustalenie procedur weryfikacji systemu HACCP;
7) Opracowanie dokumentacji systemu HACCP.

Pochodzenie HACCP:
lata 60. Osoby wykonujące prace w procesie produkcji lub obrocie artykułami muszą:
a) przestrzegać higieny osobistej;
b) nosić właściwą czystą odzież  oraz jeżeli to niezbędne obuwie robocze;
c) stosować wymagane środki ochrony indywidualnej;
d) wymagany odpowiedni stan zdrowia potwierdzony orzeczeniem lekarskim;
e) osoba, która może spowodować zakażenie artykułów zgłasza niezwłocznie chorobę lub jej objawy kierującymi zakładem;
f) pracownik powinien zachować w każdym czasie czystość i porządek swojego stanowiska;
g) po zakończeniu pracy stanowisko posprzątać i usunąć wszelkie odpadki;
h) wykonywać pracę zgodnie z zasadami dobrej praktyki produkcyjnej

osoby kontrolujące lub zwiedzające zakład powinny być wyposażone w odzież ochronną, osłonę na włosy i jeżeli niezbędne obuwie;
podczas kontroli i zwiedzania zakładu należy przestrzegać zasad kierunku ….
od produktu gotowego do produktu brudnego(od strefy czystej do brudnej. U.S.A.

Gastronomia Radomsko

restauracji, barów, stołówek itp.). Gastronomia Radomsko to działalność gospodarcza polegająca na prowadzeniu otwartych zakładów żywienia zbiorowego (np. Gastronomia to również wiedza o produktach, ich wartości odżywczej, o racjonalnym przygotowaniu potraw, komponowaniu posiłków, o tradycjach kulinarnych oraz zwyczajach i obyczajach związanych z jedzeniem. Także sztuka przyrządzania i podawania potraw w oparciu o fachową wiedzę kulinarną.

Wielgomłyny

Mikroklimat sosnowych lasów i nadpilicznych łąk i wolne od przemysłowych zanieczyszczeń powietrze to atuty tych miejscowości. W gminie znajdują się 3 szkoły podstawowe oraz gimnazjum.

Gmina Wielgomłyny położona jest na południowo-wschodnim krańcu przedrozbiorowej Wielkopolski, na granicy z Małopolską. Turystyczne i wypoczynkowe miejscowości w gminie Wielgomłyny to Krzętów, Rudka i Pratkowice. Pofałdowane tereny otaczające Wielgomłyny zalicza się do większej jednostki geograficznej, zwanej Wzgórzami Radomszczańskimi. Bogate zasoby surowców mineralnych – gliny, żwiru i piaskowca pozwoliły na rozwinięcie produkcji materiałów budowlanych. Na wschodzie wyznacza ją rzeka Pilica, na południu – duże kompleksy leśne, na północy przechodzi wierzchołkiem góry Chełmo (323 m n.p.m.). Z zachodu na wschód, przez obszar gminy przepływa rzeczka Biestrzykówka, nad którą położone są liczne wsie.

Masaż

W Indiach, gdzie od wieków znana jest sztuka masażu Shantala. Zaspokojenie potrzeby kontaktu emocjonalnego (realizowanej w pierwszym okresie przede wszystkim w kontakcie z jedna osoba – najczęściej matka) gwarantuje dziecku poczucie bezpieczeństwa. magii), czy tez stosują go zupełnie bezrefleksyjnie, na zasadzie odwiecznej tradycji – istotę masażu widza przede wszystkim w jego oddziaływaniu na psychikę dziecka, a dopiero na drugim miejscu stawiają wpływ na jego ustrój fizyczny. względem znacznie szybszy. Nie zaczynaj wiec, Mamusiu, a będziemy obydwoje zadowoleni. Ja się sam potrafię bawić. A jednocześnie zaspokaja potrzebę bliskości, pogłębia więzy pomiędzy rodzicami a dzieckiem, spaja ich jako rodzinę.Czym są te codzienne zabiegi, które każda matka wykonuje przy swoim niemowlęciu. Najnowsze badania dowodzą, ze to wcale nie nadmiar uwagi, ale właśnie jej brak i zaniedbanie „psuja” dziecko. Matki chcą oczywiście jak najlepiej dla swego dziecka, często są jednak zupełnie zdezorientowane i naprawdę nie wiedza, kogo maja słuchać. Umiejętność świadomego rozluźnienia jest niezwykle przydatna w walce z różnego rodzaju presjami, jakie wywiera na nas życie we współczesnym świecie. Oto kochane babcie, chcące niewątpliwie również jak najlepiej, grzmią: „Nie rozpieszczaj dziecka! Zostaw, nie noś, bo się przyzwyczai! Niech sobie popłacze!”, a na poparcie tych rad podsuwają nam swoja ukochana broszurkę autorstwa dr. A tymczasem to właśnie ona może dać swemu dziecku cos, czym zmieni nie tylko jego teraźniejszość, ale i wpłynie na przyszłe jego losy. Wzorów w tej dziedzinie należałoby szukać raczej poza kręgiem kultury europejskiej, w którym zachowania z czasem coraz łatwiej poddawały się odkryciom i nakazom „nieomylnej nauki”. Podobny, w mniejszym lub większym stopniu skodyfikowany, zespół dotknięć dziecka spotyka się również w innych kulturach, np. w Gabonie (Afryka) matka każdego dnia masuje niemowlę w ściśle określony sposób, stosując ten zabieg aż do siódmego roku życia. Są mniej współczujące i trudniej im zapewnić sobie pomoc ze strony innych ludzi. Skutki odległe to deformacje osobowości przejawiające się w różnego rodzaju kompleksach, natomiast skutki doraźne dotyczą nie tylko sfery emocjonalnej (przewaga emocji o znaku ujemnym, brak poczucia bezpieczeństwa, zachowanie w kontaktach z innymi ludźmi), ale również rozwoju intelektualnego, mowy, a nawet stanu fizycznego. Dopiero na etapie trzecim symbioza fizjologiczna przemienia się w wieź uczuciowa miedzy dzieckiem a matka, dlatego stadium to można juz nazwać stadium emocjonalnym. Tak wiec masaż to o wiele więcej niż tylko rozkoszne doznanie zmysłowe – jego różnorodny wpływ na życie dziecka wybiega daleko w przyszłość. W rezultacie opuszczały szpital całe 6 dni wcześniej. Dojrzewanie tego układu u małego dziecka polega zarówno na rozroście poszczególnych pól i okolic kory mózgowej, jak tez na postępującej mielinizacji włókien nerwowych. Aby wiec dziecko rozwijało się prawidłowo, potrzeba nie tylko odpowiedniego pokarmu, temperatury i powietrza, ale również – i to wcale nie w mniejszym stopniu – zespołu bodźców pochodzących od bliskiej osoby (matki, ojca, babci), jej pieszczotliwie brzmiącego głosu, dotyku, podnoszenia, przytulania i kołysania. Okazuje się, ze rodzaj stosunków, jakie nawiązujemy z innymi ludźmi w dojrzałym wieku, jest odbiciem typu więzi, jaki wytworzył się juz w dzieciństwie. Przywiązanie pełni funkcje ochrony przed sytuacjami grożącymi jakimś niebezpieczeństwem, uwalnia od leku przed nieznanymi osobami, przedmiotami i miejscami, przed ciemnością, zwierzętami oraz od leku wywoływanego przez gwałtowne ruchy. Dosłownie w zasięgu reki ma ona lek na dziecięce problemy, a także na własne poczucie niemożności i bezradności. Etap pierwszy obejmuje życie wewnątrzmaciczne. Rodzicom zaś daje poczucie pewności siebie i świadomość, ze oto jest jeszcze cos ważnego, co mogą dla swego dziecka zrobić. Masaż stanowi czynnik wspomagający bardzo istotne stadium rozwoju osobowości dziecka. Francuski psycholog Henri Wallona utożsamia osobowość dziecka z cała jego istota psychofizyczna. Jest to okres całkowitej zależności biologicznej od matki, której organizm zaspokaja wszystkie potrzeby dziecka, a nawet uprzedza ich pojawienie się. Okazuje się, że dzieci rozłączone ze swymi matkami zdradzają różnego rodzaju symptomy braku przystosowania. Zjawisko to zaobserwowano także u niemowląt – ich reakcje na rozstanie z matka są równie silne jak u dzieci starszych, tylko inaczej się objawiają. Etap drugi to stadium impulsywności ruchowej – nadal istnieje symbioza miedzy dzieckiem a matka, jednakże niemowlę żyje juz w nowym środowisku, w którym samo zaspokaja potrzebę tlenu za pomocą odruchu oddychania. Otóż wszystkie one zaspokajają potrzebę kontaktu dotykowego, potrzebę odczuwana tak przez matkę, jak i dziecko – i to jest właśnie prawdziwy psychologiczny motyw matczynego postępowania, motyw w naszej kulturze zwykle nieuświadamiany. Kiedy młoda matka wraca nareszcie ze swym dzieckiem ze szpitala do domu, czeka ja często przykre zaskoczenie. Niespełnienie tej potrzeby pociąga za sobą wiele negatywnych skutków odczuwanych nie tylko bezpośrednio, ale i w przyszłości. Nabyta w dzieciństwie cenna umiejętność właściwej reakcji na sytuacje stresowe na stałe wchodzi w skład arsenału obronnego wieku dojrzałego. Jej samej wydaje się ono niebezpiecznie kruche. Sens tych zabiegów wykracza daleko poza ich znaczenie pielęgnacyjne. „Na szczęście”, bo – wbrew popularnym wcześniej teoriom – nie wychowamy wcale „dzielnego człowieka”, jeżeli w dzieciństwie nie będziemy mu okazywać uczuć i pozwolimy, by zanosił się płaczem przez długie kwadranse, a nawet godziny. Wiadomo, ze powstanie i rozwój schematów czynnościowo-poznawczych wymaga odpowiedniego napięcia w korze mózgowej, ten zaś uzależniony jest od dopływu dostatecznej liczby bodźców emocjonalnych. Natomiast dzieci, które w dzieciństwie pozbawione były takich więzi, cechuje stały niepokój i brak poczucia bezpieczeństwa. Badania nad kulturami różnych narodów wykazały, ze w społeczeństwach, w których dzieci są masowane, tulone, kołysane, noszone na rekach i karmione piersią, dorośli są mniej gwałtowni i agresywni, wykazują większa gotowość do współpracy i są bardziej skłonni do okazywania współczucia. Zamiast uspokojenia i wyciszenia po tych chwilach pełnych napięcia, zamiast niezmąconego szczęścia i radosnej bliskości, jaką spodziewała się przeżywać razem z mężem i najmłodszym członkiem ich rodziny, ogarniają ja tysiące wątpliwości, lęk, a nawet panika. To nieskomplikowane oddziaływanie potrafi odmienić życie całej rodziny: uspokaja i leczy dzieci, uodparnia je na stresy, modeluje ich postawy, czyni z nich ludzi w przyszłości Śmiałych, ufnych, mało agresywnych i niezbyt gwałtownych. Istnienia podobnych zależności wśród ludzi (pomiędzy jakością kontaktów matki i dziecka a jego rozwojem) dowodzą niektóre badania. Tymczasem np. Jednak współczesna nauka idzie juz w sukurs młodym matkom, daje im do reki oręż przeciw „wypróbowanym metodom” matek i babek – odkrywa związek pomiędzy samopoczuciem dzieci a kondycja całego (późniejszego) społeczeństwa, przywraca do łask zapomniane zwyczaje rodzinne. Trzy pierwsze etapy rozwoju zamykają się w granicach wieku niemowlęcego wraz z okresem embrionalnym. Młoda matka wie na ogół, ile powinno ważyć jej dziecko w drugim miesiącu życia, ale wciąż nie jest pewna, czy postępuje „właściwie” przytulając nocą płaczące niemowlę. Ludzie, którzy w tym okresie mieli zapewnione poczucie bezpieczeństwa (którym rodzice poświęcali dużo uwagi, brali na ręce, słuchali i mieli z nimi dobry kontakt wzrokowy; krótko mówiąc: którzy byli kochani i pielęgnowani we właściwy sposób), nie maja zwykle kłopotów w nawiązywaniu bliskich kontaktów z innymi ludźmi. Dopiero doznania dotykowe pozwalają mu „stworzyć siebie”, poznać własne ciało, wyznaczyć jego granice i uświadomić sobie własna odrębność. Reakcje te dotyczą głównie strefy somatycznej: dzieci tracą apetyt, cierpią na rozstroje żołądka, spada ich odporność na różnego rodzaju infekcje, a nawet wzrasta śmiertelność. Okazało się, że w porównaniu z grupa kontrolną przybierały prawie o połowę więcej na wadze, były bardziej aktywne i czujne, a ich system nerwowy dojrzewał szybciej. Sroczyńskiego (1948 r.), według której nas wychowywały, i na kartkach której niemowlę przekonuje rodziców: Przede wszystkim nie lubię noszenia mnie na reku. Ich związki z partnerami są szczęśliwsze, trwają dłużej i stosunkowo najrzadziej kończą się rozwodem. Bezpośredni kontakt dotykowy z matka stanowi dla niemowlęcia źródło doznań kinestetycznych oraz bodziec stymulujący rozwój układu nerwowego. Podczas eksperymentu przeprowadzonego w Uniwersyteckim Centrum Medycznym w Miami (USA), dwadzieścioro wcześniaków masowano trzy razy dziennie po piętnaście minut. Zachowanie noworodka bardzo często może wywołać niepokój u niedoświadczonej matki – w szpitalu wszelkie wątpliwości można było natychmiast wyjaśnić, w domu, zdana na własną wiedzę i intuicję, czuje się bezradna i niekompetentna. Na szczęście instynkt każe nam łamać takie zakazy, nawet jeśli wpajano nam je bardzo systematycznie. Dla mnie nie jest to wcale potrzebne, a mogę się łatwo do takiego nałogu przyzwyczaić i tylko będziesz miała później duże kłopoty, kiedy będę ciężki. Ten lek to po prostu dotyk. Osłonka mielinowa, otaczająca każdy nerw jak izolacja drut elektryczny, osłania system nerwowy, ułatwia przewodzenie impulsów i umożliwia rozwój połączeń pomiędzy komórkami. Nie potrafią też nawiązywać intymnego kontaktu: ich przyjaźnie czy małżeństwa często padają ofiara zazdrości, leków i oporów przed zbyt silnym zaangażowaniem się.Tak wiec wartości stanowiące istotny element masażu dziecka, takie jak zaufanie, miłość, współczucie, ciepło, otwartość czy szczerość, będą z pewnością procentować w wieku dojrzałym. Niezależnie od tego, czy wykonujący potrafią podać jego naukowe uzasadnienie, czy wyjaśniają go w innych kategoriach (np. Są ufni i sami budzą zaufanie. Dlatego czeka niecierpliwie na wizytę babci oseska lub bardziej doświadczonej w tych sprawach siostry, słucha pilnie jej rad, zazdrości wprawy i pewności, z jaką ta kąpie i przewija niemowlę. Dziecko nie odróżnia jeszcze siebie od otoczenia, nie ma poczucia własnego ciała, odrębności fizycznej, a tym bardziej odrębności psychicznej – nie wie, ze istnieje. Badania wykazały, ze rozwój dzieci, które przez cały dzień nie tracą bliskiego kontaktu z matka, jest pod każdym. Mnie nie potrzeba nosić, kiedy nie jestem głodny i nic mnie nie dolega, czuje się wspaniale i nie pragnę żadnych rozrywek. Przewija je, kapie, smaruje, ubiera i rozbiera, karmi, tuli do snu i kołysze, gdy chce uspokoić. Oczywiście jest mi bardzo przyjemnie, kiedy ze mną rozmawiasz, lubię tez, kiedy mi dajesz zabawki, ale (…) Nie lubię noszenia na reku ani tez kołysania. Zatem według jego koncepcji podłożem zmian psychicznych są procesy dokonujące się w organizmie dziecka.

Heban – czerń idealna

Hebancenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej. heban Bombaj, heban Cejlon, heban Madagaskar. Największą wartość ma heban czarny, dostarczany głównie przez gatunki drzew z rodzaju hebanowiec Diospyros, głównie z Diospyros ebenum. heban czarny, heban zielony lub z krajem, albo portem wywozu, np. Wykorzystywane jest do wyrobu instrumentów muzycznych, przyborów kreślarskich, mebli artystycznych, a także w rzeźbiarstwie. Podobny, czarny wygląd ma polski heban. Imitację hebanu można otrzymać poprzez nasycenie odpowiednimi barwnikami drewna z gruszy, dębu lub grabu. Jest ciemno zabarwione lub czarne, twarde, ciężkie, trudno łupliwe. Nazwy hebanu powiązane są z barwą drewna, np.

Ruch na powietrzu

Na przemian naciskaj mocno na blat i zwalniaj ucisk. Złącz otwarte dłonie na wysokości piersi i rytmicznie je dociskaj. Dołącz do naszego forum ćwiczenia w ciąży Czy to jest ciąża. Czujesz bolesne napięcie w ramionach. Zależy ci na jędrniejszym biuście. Przyjrzyj się sobie – czy nie wyglądasz teraz na osobę pewniejszą siebie, bardziej dynamiczną. Pamiętaj o tym i od dziś przestań się garbić. Dosłownie każdą wolną lub mniej wolną chwilkę możesz wykorzystać do wzmocnienia muskulatury. Codziennie poświęć 3 minuty na terapeutyczne ciałem: wstań, zamknij oczy, opuść ręce i rytmicznie bujaj się w kolanach. Codziennie powinnaś wypijać co najmniej 2,5 litra wody mineralnej – najlepiej niegazowanej. przejdź do forum Energia wyzwolona   Według zwolenników medycyny chińskiej delikatne potrząsanie i rozluźnianie mięśni i stawów to świetny sposób na pozbycie się szkodliwych blokad energetycznych – poprawia ukrwienie i dotlenienie tkanek, organy wewnętrzne, umożliwiając im lepsze funkcjonowanie. Zastrzykiem  energetycznym jest również odprężająca mini gimnastyka, którą można wykonywać niemalże zawsze i wszędzie. Chcesz wzmocnić mięśnie pośladków. Pozbędziesz się też kilku niepotrzebnych kilogramów. Umożliwią ci to ćwiczenia izomeryczne, polegające na napinaniu i rozluźnianiu mięśni. Po 2 minutach unieś lekko lewą nogę i prawą rękę i delikatnie nimi potrząsaj. Modeluje też sylwetkę, dlatego daj się porwać ulubionej muzyce i tańcz jak najczęściej! Nie skupia się na swoich ruchach, niech będą zupełnie spontaniczne. Na przemian napina e i rozluźniaj. Poprawi się twoja odporność, cera odzyska blask, wzmocnią włosy i paznokcie, znikną problemy z koncentracją i wieczne uczucie zmęczenia. Na sylwetkę działa też pozytywne nastawienie. Dzięki niej organizm rozkwita: organy pracują pełną parą, a skóra wspaniale się wygładza. Wiele pozytywnej energii dostarczy również taniec, który wzmacnia nie tylko mięśnie, ale i psychikę. Organizm bardzo szybko odwdzięczy ci się za regularne dostawy łatwo przyswajalnych witamin i minerałów. To, że wyglądamy tak, jak się czujemy, działa w obie strony, dlatego ćwicz chodzenie prosto (sprawdzony okazuje się głównie sposób marszu z książką na głowie), wzmacniaj mięśnie grzbietu – najlepszym ćwiczeniem jest koci grzbiet. W jakich godzinach najlepiej wychodzić z dzieckiem na spacer Dzień i noc dla niemowlaka Elektroniczna niania. Zamiast ciasteczek czy chrupków, zjedz na deser sałatkę owocową, galaretkę lub kisiel z owocami. Ściągnij ramiona, wypnij klatkę piersiową. Zadbajmy więc nie tylko o dietę, ale również o aktywne spędzanie każdej chwili. Wszystkie powzięte czynności wyzwolą nasz power do działania. Z każdym dniem będziesz wyglądać coraz promienniej. Nie zapomnij też o sylwetce w pracy: twoje krzesło powinno mieć wyprofilowane oparcie, podtrzymujące lędźwiowy odcinek kręgosłupa. Wyreguluj ego wysokość – stopy powinny być oparte na podłodze, a kolana zgięte pod kątem 90 stopni. Po 30 sekundach zmień strony. Zacznij dzień od szklanki wody. Na koniec rozmasuj mięśnie rąk i nóg. Nie zapomnij przy tym jak ważne jest nawilżenie od wewnątrz. Są niezwykle proste i skuteczne. Wywoływane jest ono z kolei przez endorfiny, które wydzielane są nawet w skutek uśmiechu. Woda to cudowny eliksir młodości i zdrowia. Dodaj do niej soku z cytryny – to przyspieszy przemianę materii.   Prosta jak struna   Ludzie, którzy chodzą zgarbieni, z opuszczoną głową, sprawiają wrażenie dużo starszych, niż są w rzeczywistości, zmęczonych życiem i zniechęconych do dalszego funkcjonowania ludzi. Do pracy zabieraj ze sobą porcję sałatki lub surówki. Zaciśnij dłonie w pięść, wyprostuj ręce i oprzyj je na blacie stołu.   zdrowie na talerzu   Co najmniej 5 razy dziennie sięgaj po świeże owoce lub warzywa. Każde z ćwiczeń powtórz 30 razy.

Medycyna i zdrowie

Konkrety, czyli zdrowy wybór Zamiast tłustego mięsa, podrobów, kaczki, gęsi i hamburgerów, wybierz kurczaka czy indyka bez skóry, cielęcinę, chudą wołowinę, królika czy dziczyznę. Zamiast tłustych wędlin, boczku, salami, parówek, pasztetów, mortadeli, kiełbasy czy konserw, wybierz chude wędliny, polędwicę lub szynkę drobiową. Smaż bez tłuszczu na teflonowej patelni, piecz na ruszcie, gotuj na parze lub w szybkowarze. Liczba ta wzrasta, ponieważ osób, które wolą dobrze zjeść, niż dobrze (aktywnie) spędzić czas, wzrasta również. Wypróbuj również inne sposoby przygotowania potraw (mięsa, jarzyn). Często wystarczy tylko w niewielkim stopniu zmienić dotychczasowy jadłospis, aby cieszyć się dobrym zdrowiem i samopoczuciem. Zamiast past rybnych, owoców morza (krewetek, kalmarów), wybierz dorsza, pstrąga, makrelę lub śledzia. Majonez, sosy do mięs i deserów zawierające śmietanę zastąp musztardą, marynatami, piklami czy budyniem. Są źródłem przeciwutleniaczy i błonnika pokarmowego, które chronią nasze serca. Gotuj dla zdrowia Podstawę diety powinny stanowić węglowodany złożone: pełnoziarniste pieczywo, makarony, ryż, kasze, ziemniaki. Nie przyrządzaj zup zaprawianych śmietaną i tłustych rosołów, ale chude wywary mięsno-warzywne bez śmietany. Aby chronić serce, należy przede wszystkim ograniczyć ilość spożywanych tłuszczy, szczególnie zwierzęcych. Każdy ma swoje małe i większe przyjemności żywieniowe, jednak sztuką jest znalezienie swoich przyjemności związanych z ruchem przygotowywania sałatek stosujmy oliwę z oliwek. Dołącz do naszego forum ćwiczenia w ciąży Czy to jest ciąża. Najważniejszym tematem ostatnich akcji są zagrożenia związane z chorobami serca wśród kobiet i dzieci. A czerwone mięso warto zastąpić rybami i drobiem bez skóry. Masło, smalec, słoninę, twarde margaryny czy tłuszcz po pieczeni zastąp oliwą z oliwek, olejami: rzepakowym, słonecznikowym, sojowym, margaryną miękką w kubeczku. Korzystaj z darmowych inicjatyw Co jakiś czas odbywają się specjalne imprezy, kolejne edycje obchodów tj. Również odpowiednio się odżywiając. Dobrze jeść przynajmniej pięć małych porcji warzyw i owoców dziennie; najlepiej jako przekąski podjadane między posiłkami. Zamiast pełnotłustego mleka, śmietany czy mleka skondensowanego, zasmakuj w chudym mleku i jogurtach naturalnych. Lody, kremy, ciastka, torty, czekolady i czekoladki zastąp sorbetami, kisielami, galaretkami i sałatkami owocowymi. Mleko, jogurty i śmietana powinny mieć niską zawartość tłuszczu. Celem akcji jest uświadamianie Polakom, że aktywny tryb życia i zdrowe odżywianie to najskuteczniejsze metody zapobiegania schorzeniom układu krążenia. Jesteśmy nie tylko tym, co jemy, ale również tym, co robimy. in. Warto dodać świeże zioła, sok z cytryny lub ocet balsamiczny. Serduszko niech dojrzeje w końcu do roli serca, ponieważ na co dzień narażamy je na istną katorgę. Uczestnicy takich iwentów mają jedyną taką okazję, aby bezpłatnie i dokładnie zmierzyć poziom cholesterolu, ciśnienia, aby porozmawiać z kardiologiem oraz dietetykiem lub wziąć udział w warsztatach poświęconych zdrowej kuchni i aktywnemu trybowi życia. Uwaga na cholesterol! Większość tłuszczów zwierzęcych, które zjadamy zawiera cholesterol. kobiet (20 % więcej niż ponad 20 lat temu). „Światowe Dni Serca” organizowane przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne. Ta substancja jak powszechnie wiadomo w niewielkim stopniu jest potrzebna naszemu organizmowi (m.

Właściwości fali

Polaryzacja – właściwość fali poprzecznej polegająca na zmianach kierunku oscylacji rozchodzącego się zaburzenia w określony sposób.

W poprzecznej fali niespolaryzowanej oscylacje rozchodzącego się zaburzenia zachodzą z jednakową amplitudą we wszystkich kierunkach prostopadłych do kierunku rozchodzenia się fali. Fala niespolaryzowana może być traktowana jako złożenie bardzo wielu fal spolaryzowanych w różny sposób.

Polaryzacja występuje tylko dla takich rodzajów fal i takich warunków, w których oscylacje mogą odbywać się w różnych kierunkach prostopadłych do kierunku rozchodzenia się fali. W innych przypadkach rozważanie zjawiska polaryzacji nie ma sensu – dotyczy to na przykład drgań rozchodzących się na powierzchni membrany i na granicach ośrodków o różnej gęstości (między innymi fale morskie). Fale dźwiękowe w gazach (również w powietrzu) nie podlegają zjawisku polaryzacji, gdyż są falami podłużnymi.
Rodzaje polaryzacji
Fala płaska spolaryzowana liniowo (kolor czerwony) oraz jej składowe w kierunkach x i y (kolor niebieski i zielony).

W zależności od kierunku oscylacji zaburzenia rozróżnia się wiele typów polaryzacji. W przypadku fali elektromagnetycznej rozchodzą się oscylacje zarówno pola magnetycznego, jak i elektrycznego. Obecnie zwyczajowo przyjęto, że polaryzację fali elektromagnetycznej określa się dla jej składowej elektrycznej (składowa magnetyczna jest do niej prostopadła).
Polaryzacja liniowa

W fali spolaryzowanej liniowo oscylacje zaburzenia odbywają się w jednej płaszczyźnie, w kierunku prostopadłym do kierunku rozchodzenia się fali.

Płaską falę rozchodzącą się w kierunku z, a spolaryzowaną liniowo w dowolnym kierunku, można przedstawić jako superpozycję dwóch fal spolaryzowanych liniowo w kierunkach x i y. Fale składowe są w zgodnej fazie lub w przeciwfazie (przesunięte o 180°), a ich stosunek amplitud określa kierunek polaryzacji powstającej w wyniku takiej superpozycji fali wypadkowej.
Fala spolaryzowana kołowo prawoskrętnie.
Fala spolaryzowana kołowo lewoskrętnie.
Polaryzacja kołowa

W polaryzacji kołowej rozchodzące się zaburzenie (na przykład pole elektryczne lub odchylenie cząstki ośrodka materialnego od położenia równowagi) określane wzdłuż kierunku ruchu fali ma zawsze taką samą wartość, ale jego kierunek się zmienia. Kierunek zmian jest taki, że w ustalonym punkcie przestrzeni koniec wektora opisującego zaburzenie zatacza okrąg w czasie jednego okresu fali.

Taki ruch po okręgu można rozłożyć na dwa drgania harmoniczne o jednakowych amplitudach, ale o fazach przesuniętych o 90° lub 270° (-90°). W zależności do tego, czy fazy są przesunięte o 90° czy 270°, mówi się o polaryzacji kołowej prawoskrętnej lub polaryzacji kołowej lewoskrętnej. Wektor opisujący zaburzenie obraca się wtedy albo w prawo, albo w lewo.

Falę spolaryzowaną kołowo można otrzymać przez złożenie dwóch fal o jednakowych amplitudach i częstotliwościach, rozchodzących się w tym samym kierunku, spolaryzowanych liniowo w kierunkach wzajemnie prostopadłych, a przesuniętych w fazie o odpowiedni kąt.
Polaryzacja eliptyczna

W polaryzacji eliptycznej rozchodzące się zaburzenie określane wzdłuż kierunku ruchu fali ma zawsze wartość i kierunek taki, że w ustalonym punkcie przestrzeni koniec wektora opisującego zaburzenie zatacza elipsę.

Falę spolaryzowaną eliptycznie można otrzymać przez złożenie dwóch fal o jednakowych częstotliwościach, rozchodzących się w tym samym kierunku, spolaryzowanych liniowo w kierunkach wzajemnie prostopadłych, przesuniętych w fazie o odpowiedni kąt, ale o różnych amplitudach. Można ją także otrzymać jako złożenie fal o polaryzacji liniowej i kołowej.

Zarówno polaryzacja liniowa, jak i kołowa to szczególne przypadki polaryzacji eliptycznej.
Polaryzacja azymutalna i radialna promienia lasera.
Inne rodzaje polaryzacji

W przypadku fal elektromagnetycznych są możliwe również inne, dużo bardziej złożone rodzaje polaryzacji, spotykane na przykład w falowodach, albo wytwarzane za pomocą specjalnych laserów.

Przykładem może być polaryzacja radialna, w której wektor natężenia pola elektrycznego w każdym punkcie wiązki promieniowania jest skierowany w kierunku centrum wiązki, lub polaryzacja azymutalna, w którym jest styczny do obwodu wiązki[1]. Tego typu fale zawierają często również składowe pola elektrycznego, magnetycznego (lub obu) równoległe do kierunku ruchu fali, nie są więc falami poprzecznymi.
Powstawanie fali spolaryzowanej

Istnieją zjawiska fizyczne, które powodują powstanie fali spolaryzowanej w określony sposób – są one zarówno spotykane w naturze, jak i wykorzystywane technicznie.
Emisja fali spolaryzowanej

Gdy zachodzące w pewnym kierunku drgania ośrodka materialnego powodują powstanie mechanicznej fali poprzecznej, to fala ta jest spolaryzowana – przykładem są drgania tektoniczne.

Fala elektromagnetyczna, której jednym ze składników jest pole elektryczne, może powstać w wyniku oscylacyjnego ruchu ładunku elektrycznego (na przykład w antenie dipolowej), który z kolei wywołuje rozchodzące się oscylacje tego pola. Powstająca fala jest spolaryzowana liniowo, a kierunek polaryzacji leży w płaszczyźnie wyznaczonej przez promieniujący dipol.

Promieniowanie cieplne, w tym także świecenie rozgrzanych ciał, powstaje w wyniku ruchów cząsteczek w przypadkowych kierunkach i dlatego światło emitowane przez rozgrzane ciała nie jest spolaryzowane. Niektóre źródła promieniowania elektromagnetycznego, w których kierunek drgań cząstek naładowanych (na przykład elektronów) jest ograniczony (na przykład poprzez silne pole elektryczne, magnetyczne lub budowę i uporządkowanie cząsteczek), wytwarzają światło spolaryzowane. Światło linii spektroskopowych powstające w polu magnetycznym, jeżeli pole magnetyczne wpływa na poziomy energetyczne, również jest spolaryzowane. Jeżeli określona polaryzacja emitowanej fali nie jest wymuszona, lecz tylko uprzywilejowana, to polaryzacja emitowanego światła jest częściowa.
Polaryzacja światła laserowego

Polaryzator światła wykorzystujący zjawisko polaryzacji przy odbiciu od ośrodka przezroczystego.
Odbicie od ośrodka dielektrycznego

Gdy niespolaryzowane światło pada na granicę dwóch ośrodków przezroczystych pod takim kątem (kąt Brewstera), że promień odbity tworzy z promieniem załamanym kąt prosty, to światło odbite zostaje całkowicie, a światło przechodzące częściowo spolaryzowane liniowo. Zjawisko polaryzacji przez odbicie zostało odkryte w 1809 r. przez Malusa. Dla innych kątów padania światła, światło odbite jest również spolaryzowane częściowo. Im kąt padania bardziej różni się od kąta Brewstera, tym stopień polaryzacji światła odbitego jest mniejszy. Przy odbiciach od dielektryków nieprzezroczystych promień załamany zostanie oczywiście pochłonięty, ale odbity jest nadal spolaryzowany.

Zjawisko to jest odpowiedzialne na polaryzację światła tęczy, która tworzy się na skutek załamań i odbić światła w kroplach wody oraz tęczowego halo wokół słońca i księżyca (o promieniach kątowych 22° i 46°), powstającego na skutek załamania promieni światła na heksagonalnych kryształkach lodu w wysokich warstwach atmosfery[3].

Odbicie światła od powierzchni metalu nie polaryzuje światła niespolaryzowanego, ale zmienia stan polaryzacji odbitego pod kątem światła, na przykład przy odpowiednich kątach światło spolaryzowane liniowo po odbiciu od gładkiej powierzchni metalowej zmienia polaryzację na eliptyczną albo kołową. Zmiana polaryzacji wynika ze zmiany fazy składowej elektrycznej prostopadłej do powierzchni odbijającej w stosunku do składowej równoległej do niej.
Pryzmat Nicola – polaryzator wykorzystujący dwójłomność.
Swiatło spolaryzowane liniowo przy przejściu przez płytkę półfalową zmienia kierunek polaryzacji.
Polaryzacja fali elektromagnetycznej przy przejściu przez drabinkę z drutów.
Rozpraszanie fali

Przy rozpraszaniu fali elektromagnetycznej na cząsteczkach mniejszych od jej długości następuje jej polaryzacja. Fala rozproszona pod kątem prostym jest całkowicie spolaryzowana liniowo, a rozproszona w innym kierunku jest spolaryzowana częściowo.

W atmosferze znajdują się drobne cząsteczki pyłów i aerozoli, które rozpraszają w ten sposób światło, istotną rolę gra też rozpraszanie na fluktuacjach termicznych powietrza. Zjawisko to odpowiada za polaryzację błękitu nieba i białego halo dookoła słońca i księżyca (wraz z odbiciem promieni światła od powierzchni kryształków lodu[3]).

Analizując polaryzację światła rozproszonego można określić kąt rozproszenia, czyli określić kierunek padania światła na medium rozpraszające, co jest wykorzystywane w astronomii.
Dwójłomność

Niektóre kryształy wykazują anizotropię stałej dielektrycznej, co powoduje, że prędkość rozchodzenia się światła, a więc i współczynnik załamania zależy od kierunku. W takim krysztale podczas załamania promień wchodzący do kryształu rozdziela się na dwa o prostopadłych polaryzacjach liniowych. Zjawisko to, wykorzystuje się do otrzymywania wiązki światła spolaryzowanego w pryzmacie Nicola.

W każdym krysztale dwójłomnym istnieje kierunek, w którym biegnące światło nie rozdziela się na dwa promienie, ale jego spolaryzowane składowe poruszają się z różnymi prędkościami. Zjawisko to wykorzystywane jest do zmiany rodzaju polaryzacji światła w płytkach ćwierćfalowych i płytkach półfalowych.
Selektywne pochłanianie

Fala rozchodząc się w ośrodku, w którym oscylacje w jednym z kierunków są tłumione silniej niż w prostopadłym do niego, ulegnie polaryzacji.

Przykładem takiego ośrodka dla fali elektromagnetycznej może być drabinka z drutów, czyli układ cienkich równoległych drutów przewodzących prąd elektryczny. Średnica drutów i odległość między nimi musi być mała, a ich długość porównywalna z długością fali. Układ taki pochłania fale, w których oscylacje wektora elektrycznego są równoległe do drutów, a przepuszcza fale, w których jego oscylacje są prostopadłe do drutów. Układy takie buduje się dla fal radiowych i mikrofal.

Polaryzatory dla podczerwieni i światła widzialnego działają na takiej samej zasadzie, lecz rolę drutów przejmują odpowiednio ułożone cząsteczki związków chemicznych. Można to osiągnąć poprzez rozciąganie w trakcie produkcji folii wykonanej z odpowiedniego tworzywa sztucznego, w wyniku czego powstaje układ równolegle ułożonych cząsteczek pochłaniających fale elektromagnetyczne spolaryzowane w jednym kierunku.
Zjawiska związane z polaryzacją

Tekst poniżej opisuje polaryzację fal elektromagnetycznych, choć zjawiska te zachodzą też dla fal mechanicznych, przykładowo fal sejsmicznych rozchodzących się w Ziemi.
Dwójłomność wymuszona

Niektóre dielektryki wykazują zależność stałej dielektrycznej od przyłożonego pola elektrycznego lub magnetycznego. W normalnych warunkach nie są one dwójłomne, pod wpływem przyłożonego pola uzyskują tą właściwość. Zjawisko to na cześć odkrywcy nosi nazwę efektu Kerra i znalazło zastosowanie do modulacji światła polem elektrycznym w przyrządach zwanych komórkami Kerra.

Uzyskanie przez substancję dwójłomności w kierunku przyłożonego pola nosi nazwę efektu Pockelsa i stosowane jest do uzyskiwania sterowanych napięciem elektrycznym płytek opóźniających fazę składowej światła o określonej polaryzacji zwanych komórkami Pockelsa.
Skręcenie płaszczyzny polaryzacji

Wiele związków chemicznych posiada zdolność zmiany kierunku polaryzacji przechodzącego światła. Zjawisko to zwane jest aktywnością optyczną.

Wykazują ją te związki których cząsteczki nie posiadają inwersyjnej osi symetrii. Cząsteczki takie mogą występować w dwóch formach, zwanych enancjomerami, będących wzajemnie swymi odbiciami lustrzanymi. Enancjomery skręcają płaszczyznę polaryzacji przechodzącego światła w przeciwnych kierunkach. Z tego powodu mieszanina zawierająca równe ilości obydwu enancjomerów (mieszanina racemiczna) nie skręca płaszczyzny polaryzacji.

Zjawisko skręcenia polaryzacji światła znajduje zastosowanie w analizie chemicznej.

Wszystkie aktywne optycznie związki organiczne produkowane przez organizmy żywe istnieją tylko w postaci jednego z dwóch możliwych enancjomerów. Pomiar aktywności optycznej jest więc metodą umożliwiającą rozróżnienie ich od sztucznie syntetyzowanych mieszanin racemicznych.
Polaryzacja w naturze, nauce i życiu codziennym
Filtry polaryzacyjne
Światło spolaryzowane oglądane przez polaryzacyjny filtr fotograficzny przy różnych kątach pomiędzy płaszczyzną polaryzacji światła padającego, a płaszczyzną polaryzacji światła przepuszczanego przez filtr.

Światło rozproszone lub odbite od dielektryków jest spolaryzowane. Do jego stłumienia można wykorzystać filtr, który selektywnie pochłania światło o ich polaryzacji. Filtry takie, zwane polaryzacyjnymi, są stosowane w przyrządach optycznych. Przykładem mogą być okulary przeciwsłoneczne, w których zmniejszają one jasność nieba w słoneczne dni oraz blokują spolaryzowane światło odbite (co jest przydatne dla osób kierujących pojazdami mechanicznymi).

Filtry tego rodzaju są też stosowane w fotografii, gdzie przyciemniają błękit nieba, zapobiegają pojawianiu się odblasków oraz (tłumiąc odbicia) umożliwiają robienie zdjęć przez szyby.

Światło

Światło – pojęcie to ma inne znaczenie potoczne i w nauce.

Potocznie nazywa się tak widzialną część promieniowania elektromagnetycznego, czyli promieniowanie widzialne odbierane przez siatkówkę oka ludzkiego np. w określeniu światłocień. Precyzyjne ustalenie zakresu długości fal elektromagnetycznych nie jest tutaj możliwe, gdyż wzrok każdego człowieka charakteryzuje się nieco inną wrażliwością, stąd za wartości graniczne przyjmuje się maksymalnie 380-780 nm, choć często podaje się mniejsze zakresy (szczególnie od strony fal najdłuższych) aż do zakresu 400-700 nm.

W nauce pojęcie światła jest jednak szersze (używa się pojęcia promieniowanie optyczne), gdyż nie tylko światło widzialne, ale i sąsiednie zakresy, czyli ultrafiolet i podczerwień w można obserwować i mierzyć korzystając z podobnego zestawu przyrządów, a wyniki tych badań można opracowywać korzystając z tych samych praw fizyki.

Przykłady wskazujące, że światłem należy nazywać szerszy zakres promieniowania, niż tylko światło widzialne:

wiele substancji barwiących płowieje nie tylko od kontaktu ze światłem widzialnym, ale i bliskim ultrafioletem pochodzącym ze Słońca;
rozszczepiając, za pomocą pryzmatu, światło emitowane przez rozgrzane ciała, można zaobserwować wzrost temperatury przesuwając termometr wzdłuż uzyskanych barw widmowych, wzrost ten jest mierzalny także dalej, w niewidocznej części widma, która jest również załamywana przez ten pryzmat;
wiele zwierząt ma zakresy widzenia światła wykraczające poza zakres widzenia ludzkiego oka.

Tak więc można mówić o „świetle widzialnym” i „świetle niewidzialnym”.

W naukach ścisłych używa się określenia promieniowanie optyczne tj. promieniowania podlegającego prawom optyki geometrycznej oraz falowej. Przyjmuje się, że promieniowanie optyczne obejmuje zakres fal elektromagnetycznych o długości od 10 nm do 1 mm, podzielony na trzy zakresy – podczerwień, światło widzialne oraz ultrafiolet.

Nauka zajmująca się badaniem światła to optyka. Współczesna optyka, zgodnie z dualizmem korpuskularno-falowym, postrzega światło jednocześnie jako falę elektromagnetyczną oraz jako strumień cząstek nazywanych fotonami.

Światło porusza się w próżni zawsze z taką samą prędkością zwaną prędkością światła. Jej wartość oznaczana jako c jest jedną z podstawowych stałych fizycznych i wynosi 299 792 458 m/s. Prędkość światła w innych ośrodkach jest mniejsza i zależy od współczynnika załamania danego ośrodka.